DSC_0905a.jpg

random image default10

Aankoop 2015Ben Viegers aankoop

Ben Viegers
(1886-1947)

Grote Markt in Nijmegen
circa 1920-1930

olieverf op doek, 78,5 x 78,5 cm

Ben Viegers is geen onbekende in Nijmegen. Zijn oudere broer Matthijs opende in 1918 een kunsthandel aan de Smetiusstraat en  Ben kwam sindsdien regelmatig naar de stad om hier te schilderen. Dit zonnige gezicht op de Grote Markt vult de collectie werken van Ben Viegers in Museum Het Valkhof mooi aan. Het is permanent te  zien op de zaal met gezichten op Nijmegen, vlak naast twee eerder van Viegers verworven werken.

Aankoop 2015tajiri brm ja

Shinkichi Tajiri
(1923 - 2009)

BRM
1967

gepatineerd brons

Tajiri liet zich door de uitlaat van een zescilinder BRM (British Racing Motors) inspireren tot een aantal werken met gebogen buizen. Deze vorm ontwikkelde hij verder in zijn bekende knoopbeelden. 


Bronzen aspergeSeptember 2013

Bij archeologisch onderzoek in een Bataafse nederzetting bij Elst, op de plaats van de nieuwbouwwijk Brienenshof is in 1988 een opmerkelijk object gevonden. Het gaat om een greep van een ijzeren mes of instrument die onmiskenbaar de vorm van een aspergekop heeft. Vergelijkbare grepen zijn gevonden in Woerden, Keulen en Trier. Evenals het exemplaar uit Elst zijn ook deze gemaakt door een echte asperge in brons af te gieten.

Pas onlangs zijn de vondsten van deze opgraving ondergebracht in het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten, dat door Museum Het Valkhof wordt beheerd. Na schoonmaak door de restaurator is deze Romeinse asperge weer in volle glorie in de vitrine voor nieuwe aanwinsten op Museum Het Valkhof te bewonderen.

WEISSENBRUCHfebruari 2013 - Museum Het Valkhof heeft bij Mark Smit Kunsthandel in Ommen een prachtig klein schilderijtje van Jan Weissenbruch (1822-1890) aangekocht. Het paneeltje (9,2 x 14,2 cm) laat de Waalkade in Nijmegen zien, met de karakteristieke Kraan waarmee schepen werden geladen en gelost. Het zal rond 1850 gemaakt zijn.

In de collectie van het museum is een ander schilderij van Weissenbruch al jaren een van de publiekslievelingen. Het heldere licht van beide paneeltjes trekt de bezoekers sterk aan. Ondanks het kleine formaat verdrinken je ogen bijna in de voorstelling. Weissenbruch speelt met licht en schaduw en bouwt met horizontale en verticale lijnen een bijzondere voorstelling. De masten van de schepen bijvoorbeeld, staan netjes in het gelid, op één mast na – en die staat precies even schuin als de man in het zwart midden op de kade.

Door een prentje dat (jongere broer) Isaac Weissenbruch voor het tijdschrift Nederlandsch Magazijn van 1859 maakte, weten we dat Weissenbruch een tekening als voorstudie gebruikte. Op het prentje van Isaac naar deze tekening, is de compositie nog niet zo sterk en ontbreekt het lijnenspel. Ook het hondje bij de meerpaal rechtsvoor lijkt door Weissenbruch op het schilderij toegevoegd om de compositie reliëf te geven.

He she it TilsonMuseum Het Valkhof heeft op 21 december 2012 het werk He, She & It (1969-1970) van de Britse kunstenaar Joe Tilson (1928) gekocht. Met deze aanwinst wil Museum Het Valkhof haar eigen collectie Pop Art naar een hoger en internationaler niveau tillen. Britse Pop Art speelt een prominente rol in de Europese Pop Art. Joe Tilson wordt beschouwd als een van de pioniers van Britse Pop Art. Het kunstwerk is nu te zien in de tentoonstelling Pop Art in Europa en zal straks onderdeel zijn van de vaste collectie Pop Art.

He, She & It
He, She & It maakt onderdeel uit van de serie Pages. De serie bestaat uit monumentale reliëfs, samengesteld uit gezeefdrukte voorstellingen die op linnen zijn aangebracht. Elk werk uit de serie Pages is uniek. In He, She & It heeft Tilson citaten aangebracht van schrijvers en denkers als Herbert Marcuse, Ezra Pound en Thomas Mann, bijvoorbeeld "Eternity is passion, girl or boy. Cry at the onset of their sexual joy". He, She & It toont stereotypen van bekoorlijke vrouwen, soms dromend, in zichzelf gekeerd en reflectief, soms verleidelijk en uitdagend. De titel heeft Tilson ontleend aan een klankgedicht van Kurt Schwitters: ‘Er Sie Es’.

zilveren bekertjeVandaag, 4 december 2012, heeft het museum iets heel bijzonders kunnen verwerven. Op een veiling bij Sotheby’s in London werd een uniek zilveren bekertje aangeboden van “de Meester met het Klaverblad”. Deze zilversmid was werkzaam in Nijmegen tussen 1575 en 1600 en is ook maker van ons Nijmeegs uiltje.  

Niet kerkelijk 16de-eeuws zilver is heel zeldzaam, omdat zilver vaak werd omgesmolten. Museum Het Valkhof heeft slechts twee andere laat-middeleeuwse, niet kerkelijke voorwerpen van zilver, aanwinsten uit de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Dit is nu het derde stuk. Het zilveren bekertje is een nabootsing van een glazen bekertje, dat maakt het uniek. 

Gerard Lemmens heeft namens de Guyot Stichting (een 'dochter' van de Vrienden van Museum Het Valkhof die als taak heeft het uitbreiden van de verzameling van het museum door aankopen die in eeuwigdurend bruikleen worden afgestaan) en de Vrienden van Museum Het Valkhof deze aankoop gedaan ten behoeve van Museum Het Valkhof. 

 

03a tangIn de jaren 1992 t/m 2004 zijn grootschalige opgravingen uitgevoerd voorafgaand aan de bouw van de wijk Passewaaij in Tiel. Hierbij zijn huizen en graven van een ruim opgezette Bataafse nederzetting opgegraven, daterend van ongeveer 50 voor tot 350 na Christus. In een bij deze nederzetting horende waterput, gedateerd in de derde eeuw, is een merkwaardig verroest ijzeren object gevonden.

Het heeft veel weg van een notenkraker. Het bestaat uit twee armen die middels een scharnier met elkaar verbonden zijn. Aan de binnenkant van iedere arm zijn driehoekige tandjes uitgesmeed. De handgreep wordt gevormd door een ronde staaf met een verdikt halfkogelvormig uiteinde. Het hele object heeft een lengte van 31,5 cm en een breedte van ca. 11 cm.

Ben Viegers Gezicht op het Valkhof vanaf de VleeshouwerstraatDe zon schijnt. Tussen de bomen is in de verte het dak van de Nicolaaskapel op het Valkhof zichtbaar. Over de steile Vleeshouwerstraat lopen mensen en op de stoep spelen kinderen. Rechts hangt een vrouw was over het hek. We zien dit schilderachtige hoekje van Nijmegen door de ogen van de Haagse schilder Ben Viegers (1886-1947). Hij kwam waarschijnlijk regelmatig op bezoek bij zijn oudere broer Matthijs, oprichter en eigenaar van kunsthandel Novio Magum.

Het sprankelende licht in het schilderij valt direct op. Deze lichtvoetigheid is kenmerkend voor het latere werk van Viegers, die geen kunstenaarsopleiding volgde maar wel een groot oeuvre achterliet. Aanvankelijk schilderde hij in de traditie van de Haagse School, met veel donkere tinten en grijstonen. Langzaam maakt hij zich echter los van deze invloed en worden zijn schilderijen veel lichter van toon.

Gustave Asselbergs_Chinees_avontuur_1966LRGustave Asselbergs, 'Chinees Avontuur', 1966
gemengde schildertechniek, 180 x 330 cm (driedelig)
gekocht uit nalatenschap kunstenaar

Gustave Asselbergs (1938-1967) is naast Woody van Amen een prominente vertegenwoordiger van de Pop Art-kunststroming in Nederland. Museum Het Valkhof heeft meerdere collageschilderijen van Gustave in de collectie. Het Chinees avontuur is een belangrijke aanwinst uit de laatste periode van de kunstenaar, waarin zich al een nieuwe stijl aankondigt, op weg naar de kuststroming die later 'Nieuwe Figuratie' zal heten.

Chinees avontuur is het meest prominente schilderij uit deze laatste periode van Asselbergs' oeuvre. Het toont de toenemende militaire wapenwedloop die grootmacht China vanaf het begin van de jaren zestig onderneemt tegenover de Verenigde Staten en de Sovjet Unie. Het doek is helder geschilderd en verbeeldt de dynamiek van de nieuwe jonge volksrepubliek China. 

HelmZijkantNu te zien: bijzondere replica Romeinse gezichtshelm

In Museum het Valkhof is vanaf deze maand een replica te zien van een ijzeren gezichtshelm uit het midden 1ste eeuw. Restaurator archeologie van Museum Het Valkhof, Ronny Meijers, heeft samen met een Duitse collega de replica gemaakt op basis van uitgebreid onderzoek naar de vervaardigingstechniek. Tijdens het project ontdekten zij onder andere door schietproeven met een nagemaakte ballista en Romeinse kruisboog, de geheimen achter het masker.
De originele gezichtshelm is samen met enkele andere helmen in 1991 gevonden op het Kops Plateau in Nijmegen. De nieuwe reconstructie geeft een goede indruk van het oorspronkelijke uiterlijk, dat bijzonder indrukwekkend was.

Kostbaar, mooi en sterk
Het masker van de helm was met een dunne laag zilver bedekt. De drie gaatjes op elke wang stellen tatoeages voor. Onder de oren zijn de knoppen van de klinknagels ingelegd met niëllo, een mengsel van zilver, lood en zwavel die als email gebruikt kon worden. Uit het onderzoek is gebleken dat het masker uit meerdere lagen ijzer bestond. Hierdoor was het sterker dan oorspronkelijk gedacht. Het is nog steeds niet duidelijk waar het masker precies voor diende, maar hoe dan ook was deze op maat gemaakte ruiterhelm een kostbaar statussymbool dat tevens goede bescherming bood.

Ronny en_VerenaVlechten van paardenhaar
Op de buitenzijde van de originele helm waren, geconserveerd in de corrosie van het ijzer, restanten van een kunstig vlechtwerk bewaard gebleven. Het bleek om paardenhaar te gaan dat met een soort lijm op het ijzer bevestigd moet zijn geweest. Welke kleur het gebruikte paardenhaar had, valt helaas niet meer vast te stellen. In de reconstructie is ervoor gekozen om meer kleuren te gebruiken. Bij het maken van de replica bleek duidelijk hoeveel werk er in de bekleding van de helm ging zitten; waarschijnlijk kostte dit 150 uur!

De replica is te zien in Museum Het Valkhof. Het museum is geopend van dinsdag tot en met zondag van 11.00 uur - 17.00 uur. Kijk voor meer informatie op www.museumhetvalkhof.nl.

Meer weten over de helm? Het tijdschrift 'De Ingenieur' heeft een uitgebreid artikel geschreven over de replica. Ook heeft de Duitse radio aandacht besteed aan de replica. Het item is terug te beluisteren via deze link: http://www.dradio.de/dlf/sendungen/forschak/1642801/

Kesteren_helm_smallEen Romeinse helm met drie inscripties, brons, 1e eeuw na Christus, bodemvondst uit de omgeving van Kesteren

In het voorjaar van 2011 kon Museum Het Valkhof een Romeinse helm verwerven die enkele maanden eerder door een particulier was gevonden in de omgeving van Kesteren. Zijn zulke vondsten op zichzelf dus al niet alledaags, dit exemplaar is om een aantal redenen van bijzondere betekenis.

AAfbeeldingDiemerbroeckjuli2010_website_grootCornelis Jonson van Ceulen I (1593 – 1661), Portret van IJsbrand van Diemerbroeck (1609-1674), 1657
(Aankoop, 2010)

Museum Het Valkhof heeft een recent ontdekt portret verworven van de beroemdste pestdokter uit de Nederlandse geschiedenis: IJsbrand van Diemerbroeck. Het bestaan van het schilderij was onbekend tot het in 2009 verscheen op de internationale kunstmarkt. Het verraste specialisten als één van de beste stukken van Cornelis Jonson van Ceulen, een Engels-Nederlandse portretschilder die in de 17eeeuw een aanzienlijke reputatie genoot.

Van Diemerbroeck was werkzaam als geneesheer in Nijmegen van 1635-36, tijdens de grootste pestepidemie die Nederland ooit trof. Hij verwerkte zijn ervaringen als behandelend arts in een invloedrijke publicatie, die veel heeft bijgedragen aan het terugdringen van de pest in Europa. De publicatie van het pesttraktaat bracht Van Diemerbroeck internationale erkenning als één van de belangrijkste Nederlandse wetenschappers van de 17de eeuw. De Latijnse uitgave uit 1644 kent meerdere edities en er verschenen vertalingen in het Nederlands en het Engels. Ook in onze tijd behoort het nog altijd tot de verplichte literatuurlijst in de geneeskundestudie.

Het portret is aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt, mede dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds, de hoogleraren van het UMC St. Radboud, Stichting Vrienden van Museum Het Valkhof en kunsthandel Bob P. Haboldt & Co., New York.