Replica Romeinse gezichtshelm

Nu te zien: bijzondere replica Romeinse gezichtshelm

In Museum het Valkhof is vanaf deze maand een replica te zien van een ijzeren gezichtshelm uit het midden 1ste eeuw. Restaurator archeologie van Museum Het Valkhof, Ronny Meijers, heeft samen met een Duitse collega de replica gemaakt op basis van uitgebreid onderzoek naar de vervaardigingstechniek. Tijdens het project ontdekten zij onder andere door schietproeven met een nagemaakte ballista en Romeinse kruisboog, de geheimen achter het masker.
De originele gezichtshelm is samen met enkele andere helmen in 1991 gevonden op het Kops Plateau in Nijmegen. De nieuwe reconstructie geeft een goede indruk van het oorspronkelijke uiterlijk, dat bijzonder indrukwekkend was.

Kostbaar, mooi en sterk
Het masker van de helm was met een dunne laag zilver bedekt. De drie gaatjes op elke wang stellen tatoeages voor. Onder de oren zijn de knoppen van de klinknagels ingelegd met niëllo, een mengsel van zilver, lood en zwavel die als email gebruikt kon worden. Uit het onderzoek is gebleken dat het masker uit meerdere lagen ijzer bestond. Hierdoor was het sterker dan oorspronkelijk gedacht. Het is nog steeds niet duidelijk waar het masker precies voor diende, maar hoe dan ook was deze op maat gemaakte ruiterhelm een kostbaar statussymbool dat tevens goede bescherming bood.

Vlechten van paardenhaar
Op de buitenzijde van de originele helm waren, geconserveerd in de corrosie van het ijzer, restanten van een kunstig vlechtwerk bewaard gebleven. Het bleek om paardenhaar te gaan dat met een soort lijm op het ijzer bevestigd moet zijn geweest. Welke kleur het gebruikte paardenhaar had, valt helaas niet meer vast te stellen. In de reconstructie is ervoor gekozen om meer kleuren te gebruiken. Bij het maken van de replica bleek duidelijk hoeveel werk er in de bekleding van de helm ging zitten; waarschijnlijk kostte dit 150 uur!

De replica is te zien in Museum Het Valkhof. Het museum is geopend van dinsdag tot en met zondag van 11.00 uur - 17.00 uur. Kijk voor meer informatie op www.museumhetvalkhof.nl.

Meer weten over de helm? Het tijdschrift 'De Ingenieur' heeft een uitgebreid artikel geschreven over de replica. Ook heeft de Duitse radio aandacht besteed aan de replica. Het item is terug te beluisteren via deze link: http://www.dradio.de/dlf/sendungen/forschak/1642801/

Een Romeinse helm met drie inscripties

Een Romeinse helm met drie inscripties, brons, 1e eeuw na Christus, bodemvondst uit de omgeving van Kesteren

In het voorjaar van 2011 kon Museum Het Valkhof een Romeinse helm verwerven die enkele maanden eerder door een particulier was gevonden in de omgeving van Kesteren. Zijn zulke vondsten op zichzelf dus al niet alledaags, dit exemplaar is om een aantal redenen van bijzondere betekenis.

Lees meer: Een Romeinse helm met drie inscripties

Cornelis Jonson van Ceulen I (1593 – 1661), Portret van IJsbrand van Diemerbroeck

Cornelis Jonson van Ceulen I (1593 – 1661), Portret van IJsbrand van Diemerbroeck (1609-1674), 1657
(Aankoop, 2010)

Museum Het Valkhof heeft een recent ontdekt portret verworven van de beroemdste pestdokter uit de Nederlandse geschiedenis: IJsbrand van Diemerbroeck. Het bestaan van het schilderij was onbekend tot het in 2009 verscheen op de internationale kunstmarkt. Het verraste specialisten als één van de beste stukken van Cornelis Jonson van Ceulen, een Engels-Nederlandse portretschilder die in de 17^eeeuw een aanzienlijke reputatie genoot.

Van Diemerbroeck was werkzaam als geneesheer in Nijmegen van 1635-36, tijdens de grootste pestepidemie die Nederland ooit trof. Hij verwerkte zijn ervaringen als behandelend arts in een invloedrijke publicatie, die veel heeft bijgedragen aan het terugdringen van de pest in Europa. De publicatie van het pesttraktaat bracht Van Diemerbroeck internationale erkenning als één van de belangrijkste Nederlandse wetenschappers van de 17de eeuw. De Latijnse uitgave uit 1644 kent meerdere edities en er verschenen vertalingen in het Nederlands en het Engels. Ook in onze tijd behoort het nog altijd tot de verplichte literatuurlijst in de geneeskundestudie.

Het portret is aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt, mede dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds, de hoogleraren van het UMC St. Radboud, Stichting Vrienden van Museum Het Valkhof en kunsthandel Bob P. Haboldt & Co., New York.