DSC_0905a.jpg

random image default10

01 Endstation MeerVan 10 december 2016 t/m 19 februari 2017 presenteert Museum Het Valkhof 'Dossier plastic'. Een project rondom een hoogst actueel thema: plastic.

In de jaren ‘50 werd plastic met veel enthousiasme in gebruik genomen. Sindsdien heeft plastic in hoog tempo andere materialen vervangen. Makkelijker te bewerken dan hout en lichter dan glas en metaal, is het functioneel en goedkoop in de productie. Plastic wordt gebruikt voor uiteenlopende dingen als speelgoed, frietbakjes en elpees, maar ook voor medische hulpmiddelen en als hygiënisch verpakkingsmateriaal. Naast het groeiende aantal toepassingen van plastic, is er de laatste decennia veel aandacht voor de schadelijke effecten. Het wordt gemaakt van aardolie, een fossiele brandstof die ooit op zal raken. Daarnaast bevat plastic soms giftige stoffen, is het lastig te recyclen en nauwelijks afbreekbaar. Wat kunnen we doen om de schadelijke effecten van plastic te beperken?

In 'Out to Sea?' en 'Liquid Mountain' zal deze vraag vanuit verschillende invalshoeken worden onderzocht.

Out to Sea?
'Out to Sea?' is een rauwe en broodnodige confrontatie met de realiteit: plastic is een niet te negeren probleem. Aan de hand van het plastic afval dat in de oceanen drijft, worden de maatschappelijke gevolgen onder de aandacht gebracht. Plastic afval vormt een grote bedreiging voor de gezondheid van mens en dier. Elk jaar eindigt meer dan 6,4 miljoen ton kunststof in zee en daarmee uiteindelijk ook in onze voedselketen. Geen plastic meer gebruiken is geen optie. Aan de hand van het motto reduce, reuse, recycle worden in de tentoonstelling mogelijke oplossingen onderzocht om de oceanen nu en in de toekomst plasticvrij te krijgen.

Liquid Mountain
De natuur wordt kunstmatiger, ingekaderd en beheerst door de mens. Als een groot laboratorium waar de wereld opnieuw wordt geschapen. Dat wat in het laboratorium ontstaat is niet per definitie goed of fout, het menselijk handelen bepaalt de richting. Voor ‘Liquid Mountain’ laten gastcuratoren Heske ten Cate en Hanne Hagenaars kunstenaars Anna Bak, Paul Beumer, Karin van Dam en Müge Yilmaz reflecteren op de relatie tussen mensen, kunststoffen en de natuur. Deze reflectie toont heel andere uitkomsten dan de wetenschap. Een kunstenaarsoog kijkt anders dan dat van een wetenschapper en zal ook de bezoeker uitdagen om op een andere manier te kijken.

‘Liquid Mountain’ begint met een kunstwerk van de Engelse conceptuele kunstenaar Simon Starling. ’Autoxylopyrocycloboros’ toont Starlings vier uur durende reis over Loch Long op een kleine houten stoomboot. Het hout dat hij gebruikt om vooruit te komen, is de behuizing van zijn boot. Door te stoken zinkt zijn boot langzaam naar de bodem.

Er is een uitgebreid scholenprogramma bij deze tentoonstelling. Meer informatie vindt u op de volgende pagina's: basisonderwijs onderbouw, basisonderwijs bovenbouw, VMBO en HAVO VWO onderbouw

'Dossier plastic' komt tot stand in samenwerking met het NME De Bastei, Stichting Plastic Soup Nijmegen en Stichting Stiksoep.

Logo Museum für Gestaltung Zürich positiv   DanishArtsFound LOGO CMYK

1 oktober 2016 t/m 5 maart 2017

Bekijk hier de Gladiatoren thema-website

campagnebeeld web groot

Gladiatoren; we kennen ze uit films, strips, boeken. Ze fascineren ons. Maar klopt het beeld van de woeste mannen die leefden om te vechten? Die geen andere keuze hadden? Van wie velen snel en wreed aan hun einde kwamen in Romeinse amfitheaters? In de tentoonstelling 'Gladiatoren, helden van het Colosseum' werpen we een blik achter de schermen en ontdekken een veelzijdig fenomeen dat op en top Romeins was!

Het verhaal van de gladiatoren is veel genuanceerder dan het beeld van de vechtende en stervende filmheld. Gladiatoren leefden onder een ijzeren discipline. Zij trainden als topsporters en verkeerden tussen de vrees voor het einde en de hoop op roem, rijkdom en vrijheid. In Romeinse ogen vertegenwoordigden zij belangrijke waarden: moed, zelfopoffering en vechtlust. Verklaart dat het grote succes van de gladiatorenspelen? Of hielden de Romeinen gewoon van veel sensatie en van bloed?

We ontdekken in de tentoonstelling de oorsprong van de gladiatorenspelen en verkennen het amfitheater als een nieuw bouwtype en maken kennis met de gladiatoren. Wie waren zij? Waar kwamen ze vandaan en hoe werden ze gerekruteerd? Hoe zag hun dagelijks leven er uit? Waar sliepen ze, hoe trainden ze en wat aten ze? Waren er verschillen in hun bewapening? Waren er ook vrouwelijke gladiatoren?

7. 6 MN5152 webTopstukken 
Er zijn bijzondere vondsten te zien uit het grootste amfitheater ter wereld: het Colosseum in Rome. Duizenden gladiatoren traden daar op; duizenden dieren werden daar opgejaagd. Door de unieke samenwerking met het Colosseum kan Museum het Valkhof prachtige voorwerpen uit Italië tonen: reliëfs, schilderingen, bouwsculptuur, wapenrusting en de “merchandising” van vroeger, waarop de helden staan afgebeeld, aangevuld met belangrijke stukken uit gerenommeerde musea in Noordwest Europa. Verder met getuigenissen uit de Romeinse tijd en resultaten van recent onderzoek, onder meer op menselijke skeletten.

Veel belangrijke stukken uit Italië zijn voor het eerst buiten de landsgrenzen te zien. Voor Museum Het Valkhof is het een unieke gelegenheid voorwerpen van deze kwaliteit en betekenis te tonen. Ook uit de eigen collecties Romeinse bodemvondsten van Museum Het Valkhof worden belangwekkende stukken in de expositie opgenomen, zoals een bijzondere groen geglazuurde beker uit Nijmegen, waarop gladiatorengevechten zijn afgebeeld. 

Helm van een murmillo  Provocatores in gevecht Gladiatorenbeker uit Nijmegen

Museum het Valkhof Nijmegen heeft Jordan Artisan uitgenodigd om als beeldend kunstenaar te reageren op de tentoonstelling 'Gladiatoren, helden van het Colosseum'. Vanuit zijn optiek gebruikt hij -net als het museum- de geschiedenis om context te bieden aan de toekomst en vertaalde hij onze Romeinse archeologie naar hedendaagse kunst. Jordan Artisan heeft eerder in de publieke ruimte opzienbarende ruimtelijke sculpturen vervaardigd. Met zijn kunsttoepassingen, haast etalages verspreid door het museum, wil hij de traditionele kijk op archeologische vondsten doorbreken. In het museum transformeert hij een archeologisch onderwerp tot een serie autonome kunstwerken. Een modern artistieke opgraving?

Meer informatie over Jordan en zijn werk vindt u hier.

jordan

Van 2 september 2016 t/m 15 januari 2017 presenteert Museum Het Valkhof  de tentoonstelling ‘Gezichten van de Limes, de Romeinse rijksgrens in Nederland’. Deze kleinschalige expositie vertelt het verhaal van het ontstaan en de ontwikkeling van de Limes, de grens van het Romeinse rijk, in Nederland. Naast een uniek gereconstrueerd satellietbeeld van de Limes, zal een groot aantal helmen en helmfragmenten, gevonden langs de Limes in Nederland, te zien zijn.

IJzeren gezichtshelm ruiter
IJzeren gezichtshelm van een ruiter. Gevonden op het Kops Plateau in Nijmegen, midden van de eerste eeuw.

Google-maps op z’n Romeins
Bijzonder in de tentoonstelling is een nieuw gereconstrueerd satellietbeeld van het Limesgebied in Nederland, dat voor het eerst voor publiek te zien zal zijn. Het toont de oude loop van de rivieren, Rijn en Waal, en de vegetatie, op basis van de huidige wetenschappelijke kennis daarover. Ook de bekende locaties van de forten en civiele nederzettingen verschijnen op deze kaart. Dit nieuwe beeld brengt de Romeinse tijd dichter bij onze huidige tijd. Daarnaast zorgen reconstructies van militaire forten ervoor dat het publiek zich beter kan voorstellen hoe deze eruit zagen en hoe de Limes functioneerde. De productie van de kaart, waaraan door een aantal archeologen is meegewerkt, is mogelijk gemaakt door een subsidie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Nederlandse Limessamenwerking.

De gezichten van de Limes
Het menselijke aspect van de Limes, de militaire samenleving langs de grens, wordt geïllustreerd met een groot aantal helmen en fragmenten van helmen die langs de Limes in Nederland zijn gevonden. Het gaat om zo’n 30 min of meer complete helmen van infanterie en cavalerie en ca. 25 bijzondere fragmenten. Deze helmen geven informatie over de bezetting van de grens met verschillende soorten troepen in verschillende perioden. Helmen, en met name de gezichtshelmen, geven de Romeinse tijd bovendien een “gezicht” en getuigen van het prestige dat met name de ruiterij in die tijd genoot. De helmen, die soms ook voorzien zijn van eigendomsinscripties, bieden niet alleen informatie over het militaire karakter van een vindplaats, maar ook over de herkomst van de troepen en brengen door de inscripties de soldaten die de Limes bewaakten heel dichtbij.

Verzilverde deels verguld ijzeren gezichtshelm ruiter  IJzeren helm legioensoldaat
Links: Verzilverde en deels vergulde ijzeren gezichtshelm van een ruiter. Gevonden in de Waal bij de spoorbrug in Nijmegen, tweede helft van de eerste eeuw.
Rechts: IJzeren helm van een legioensoldaat. Gevonden op de Hunerberg in Nijmegen-Oost, ca. 20-10 voor Chr.

Nominatie Werelderfgoedlijst van UNESCO
In het voorjaar van 2015 heeft minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besloten de Romeinse Limes in Nederland in 2020 te nomineren voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO. In de zomer van 2021 neemt het UNESCO Werelderfgoedcomité een besluit over de voordracht. Belangrijk onderdeel van het nominatiedossier is het vergroten van de bekendheid en de beleefbaarheid van de Romeinse Limes in Nederland. Met deze tentoonstelling hoopt het museum hieraan een bijdrage te leveren.

Gelijktijdig besteedt het Centraal Museum in Utrecht aandacht aan deze nominatie met de tentoonstelling 'Geld van de Limes, de Romeinse rijksgrens in Nederland'.

De tentoonstelling valt deels samen met de grote expositie ‘Gladiatoren, helden van het Colosseum’, die van 1 oktober 2016 t/m 5 maart 2017 in Museum Het Valkhof te zien zal zijn. Beide tentoonstellingen versterken elkaar omdat het thema Gladiatoren nauw verweven is met het Romeinse leger.

Limes alg R
Meer weten over de Romeinse Limes? Zie www.romeinselimes.nl 

van 16 september t/m 11 december 2016Henk Hage atelier

Henk Hage (1950) maakt kleine portretten. Het afgelopen jaar heeft hij gewerkt aan een bijzondere serie van 88 portretten van bewoners van de longstay-afdeling van de Pompestichting. Bijzonder omdat het beeltenissen zijn van mensen die de maatschappij liever niet wil zien. Bijzonder ook omdat de geportretteerden niet herkenbaar in beeld gebracht mogen worden. Zijn het dan nog wel portretten? Wanneer is een beeltenis eigenlijk een portret? Als anderen de voorgestelde man of vrouw herkennen? Of als hij zichzelf herkent?

Een jaar lang werkte de kunstenaar in de kliniek in Zeeland (Noord-Brabant). In zijn kleine atelier kwam de een na de ander voor hem poseren. De ene gretig, de ander terughoudend.  De portretten die ontstonden, zijn meer dan alleen een weergave van de buitenkant.  Henk Hage tekende de verhalen die hij hoorde tijdens het schilderen op in een blog. Bij deze tentoonstelling verschijnt dit verslag in boekvorm bij uitgeverij Vantilt. Een kleine selectie van de verhalen is ook op zaal te zien.

De vraag is nu of je anders naar een portet kijkt wanneer je weet wie de geportretteerde is, of wat hij heeft gedaan. Maakt het verhaal het schilderij anders?

Het project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Mondriaanfonds. 

Nijmeegs-Holdeurns aardewerk web

In het Gelders Archeologisch Centrum, gevestigd  aan de Museum Kamstraat 45 in Nijmegen, kunt u de permanente tentoonstelling 'Kunst van het vuur' bekijken. 

Onder de titel “Kunst van het vuur, productie van keramiek in Romeins Nijmegen” wordt voor het eerst een overzicht van de producten uit de Romeinse potten- en pannenbakkerijen van Nijmegen getoond. Dankzij bruiklenen van diverse instellingen, waaronder het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, kunnen topstukken zoals een mal voor het vormen van een Jupiterkop worden gepresenteerd. 

De Romeinen begonnen al in de tijd van keizer Augustus, kort voor begin van de jaartelling, met het vervaardigen van aardewerk in Nijmegen. In de eerste eeuw na Christus produceerden de soldaten van het 10de legioen aardewerk voor eigen gebruik en veel bouwmateriaal voor de bouw van het stenen legioenskamp op de Hunerberg. In de tweede en derde eeuw was dé centrale productieplaats van tegels en dakpannen van de hele provincie Neder-Germanië gevestigd op de De Holdeurn bij Berg en Dal. Meerdere honderdduizenden tegels en dakpannen werden hier per jaar voor de bouw van de Romeinse kampen (castella) langs de limes geproduceerd.

mal voor jupiterkop RMO web2  positief uit mal web

Openingstijden: dinsdag, woensdag en donderdag van 13.00-17.00 uur. 

Bezoekadres Gelders Archeologisch Centrum:
Museum Kamstraat 45
6522 GB Nijmegen

Foto's:

Boven:              Romeins aardewerk geproduceerd in en rond Nijmegen
Onder links:      Mal voor een Jupiterkop (collectie Rijksmuseum van Oudheden Leiden)
Onder rechts:  
Positief uit mal voor een Jupiterkop