Met Katherina aan tafel
De tentoonstelling Met Katherina aan tafel op de benedenverdieping van Museum Het Valkhof is ingericht rond de drie keukenboeken van Katherina van Kleef uit de jaren 1457-1459. Katherina van Kleef woonde toen op de Valkhofburcht in Nijmegen. Keukenboeken zijn geen kookboeken. Het zijn huishoudrekeningen waarin de uitgaven staan genoteerd voor eten, drinken en andere dagelijkse benodigdheden. Aan de hand van deze en andere oude boeken, archeologische vondsten, gravures, kaarten en toelichtende zaalteksten maakt de bezoeker kennis met de middeleeuwse voedingscultuur aan het hof van Katherina van Kleef.
Getoond wordt welke levensmiddelen hertogin Katherina at en waar deze vandaan kwamen. Te zien is welke specerijen in de Katherina’s keuken werden gebruikt, hoe suiker in die tijd werd gemaakt en hoe een mosterdmolen eruit zag. In hoge vitrines zijn aardewerk en bronzen kookpotten en ander keukengerei uitgestald.
Midden in de tentoonstellingsruimte staat een middeleeuws gedekte eettafel met origineel tafelgerei uit de 15e eeuw. Een eettafel bestond in die tijd uit houten schragen met daarop een blad, waarover een wit tafelkleed werd gelegd. Het tafelkleed had aan de zijkanten plooien. De tafel was eenvoudig gedekt: een zoutpot en enkele stuks tafelgerei die de gasten samen deelden. Iedereen at met de vingers. Messen dienden om stukken voedsel op een eetplankje (teljoor) te leggen en om kleine stukjes van het brood of van vlees af te snijden.
In een speciale vitrine ligt het grote graduale van het kruisherenklooster Sint Agatha opengeslagen op een bladzijde met een bijzonder aansprekende miniatuur van een feestelijke maaltijd. De in Nijmegen geboren miniaturist Johannes van Deventer (1465 – 1537) leefde in het klooster Sint Agatha, nabij Cuijk, en heeft ongeveer dertig jaar, van ca. 1499-1529, gewerkt aan dit fraai geïllustreerde koorboek.
Middeleeuwse kookboeken zijn nauwelijks bewaard gebleven. Het mag dan ook bijzonder worden genoemd dat er vier kookboeken in de expositie te zien zijn.
Een notabel boecxken van cokeryen is het oudste gedrukte kookboek in de Nederlandse taal. Het werd geschreven en gedrukt door Thomas vander Noot in Brussel in ca. 1510 / 1514 en bevat 175 recepten speciaal voor luxe huishoudens en hun feesten en partijen. Het getoonde boekje is eigendom van de Bayerische Staatsbibliothek in München en het enige nog bestaande exemplaar.
Het handschrift Le Ménagier de Paris uit 1454 afkomstig uit de Koninklijke Bibliotheek in Brussel heeft toebehoord aan hertog Philips de Goede van Bourgondië, de oom van Katherina van Kleef. In 1457 is Katherina nog bij hem op bezoek geweest en wellicht heeft zij toen dit exemplaar van de Le Ménagier de Paris (letterlijk: de huisman van Parijs) in handen gehad. Het is een afschrift van een handboek over het voeren van een huishouding in gegoede kringen. Een Parijse burger schonk het in 1392-1394 aan zijn veel jongere echtgenote als hulp bij haar taken als gastvrouw en hoofd van de huishouding. Het boek bevat onder meer 380 kookadviezen en recepten en tal van adviezen voor het samenstellen van passende menu’s bij verschillende gelegenheden.
Tot slot worden uit de collectie van de Universiteitsbibliotheek Gent twee van de oudste Nederlandse kookhandschriften met recepten uit de 15e/16e eeuw getoond. Een middeleeuws herbarius of kruidenboek en een apothekershandboek sluiten de tentoonstelling af. Uit het keukenboek van 1459 is namelijk bekend dat hertogin Katherina kruiden, pillen en zalfjes bij de plaatselijke apotheker heeft aangeschaft. In de videopresentatie bij de tentoonstelling Met Katherina aan tafel is onder meer te zien hoe middeleeuwse gerechten werden opgediend.
Publicatie bij de tentoonstelling: Els F.M. Peters, “Met Katherina aan tafel. De keukenboeken van Katherina van Kleef 1457-1459” in: R. Priem (red.), Op reis en aan tafel met Katherina van Kleef 1417-1476, Nijmegen/Antwerpen 2009, pp. 92-147
0 Reacties
De wereld van Katherina, vanaf 10 oktober
Van 10 oktober 2009 t/m 3 januari 2010 presenteert Museum Het Valkhof de miniaturen-tentoonstelling ‘De wereld van Katherina. Devotie, demonen en dagelijks leven in de 15e eeuw’. Na de succesvolle expositie ‘De gebroeders Van Limburg’ in 2005, is nu het belangrijkste 15e-eeuwse manuscript uit de Noordelijke Nederlanden te zien: het Getijdenboek van Katherina van Kleef (ca. 1440). Dit topstuk uit de collectie van The Morgan Library & Museum uit New York wordt eenmalig uit elkaar genomen, zodat circa 100 bladen uit dit anonieme meesterwerk in Nijmegen ieder afzonderlijk getoond kunnen worden. Naast de bladen uit het Getijdenboek, wordt een groot deel van het wereldwijd verspreide oeuvre van de Meester van Katherina van Kleef in de Nijmeegse tentoonstelling samengebracht.
Het dagelijks leven in de Middeleeuwen wordt zichtbaar aan de hand van middeleeuwse kostuums en de originele keukenboeken van Katherina van Kleef. De tentoonstelling zal in gereduceerde omvang van 5 februari t/m 2 mei 2010 in The Morgan Library & Museum in New York te zien zijn. Museum Het Valkhof verwacht bij ’De wereld van Katherina’ minimaal 75.000 bezoekers te ontvangen.
Klik hier voor meer informatie
16 Reacties
Cobra - werken op papier
Museum Het Valkhof bezit een interessante collectie werken op papier van Nederlandse Cobra-kunstenaars. In het Prentenkabinet worden 35 werken op papier geëxposeerd: 30 aquarellen en pastels van Lucebert, prenten van Karel Appel, Corneille, Constant, Eugène Brands, Lucebert, Theo Wolvecamp, Antoon Rooskens en Jan Sierhuis. Een bijzondere bijdrage vormen de collageschilderingen op papier van de aan Cobra verwante, Gelderse kunstenaar Fred Sieger (1902-1999). De tentoonstelling is tot en met 30 augustus 2009 te zien in het Prentenkabinet van Museum Het Valkhof.
Klik hier om het persbericht te downloaden.
0 Reacties
Jan Jansen en Swip Stolk - twee meesterontwerpers
Museum Het Valkhof vormt tot en met 30 augustus 2009 het podium voor twee internationaal befaamde meesterontwerpers: de veelgeroemde schoenontwerper Jan Jansen (Nijmegen, 1941) en de toonaangevende vormgever Swip Stolk (Zaandam, 1944). Al veertig jaar ontmoeten zij elkaar in het creatieve proces.
De tentoonstelling laat een unieke combinatie van meesterontwerpen zien: circa 160 designschoenen die Jan Jansen vanaf de jaren ’60 tot nu ontwierp worden gepresenteerd in combinatie met de rubberen en stalen sieraden en wandobjecten die Swip Stolk met lasertechniek vervaardigde.
Daarnaast toont Jan Jansen nieuwe meubelontwerpen: een primeur voor Nederland. In opdracht van Museum Het Valkhof verzorgde Swip Stolk de grafische en ruimtelijke vormgeving van de tentoonstelling.
Uitgeverij d'jonge Hond presenteert in een reeks monografieën van prominente (mode)ontwerpers een nieuwe publicatie 'Jan Jansen', auteur Jos Arts, 144 pagina's, prijs € 14,95.
Tevens verschijnt het nieuwe boek 'Is getekend "zwart op wit", Swip Stolk 50 jaar visuele statements', samenstelling Swip Stolk, tekst Willem Ellenbroek, Uitgeverij de Buitenkant, 400 pagina's, prijs € 39,50.
Klik hier om het persbericht te downloaden.
1 Reactie
Kinderen Kopen Kunst
14 februari t/m 1 maart 2009
Het is weer zo ver! Twee weken lang, van 14 februari t/m 1 maart, kunnen kinderen en jongeren van 5 t/m 18 jaar in Museum Het Valkhof échte kunst kopen. Een gerenommeerde galerie uit Nieuw Zeeland stelde de kunstwerken ter beschikking om kinderen de kans te geven tegen een klein prijsje kunst te kopen. Speciaal voor deze gelegenheid is de Pleinzaal omgedoopt tot Kindermuseum, waar 60 litho's van 30 kunstenaars hangen - zónder naambordje. Ouders, opa's en oma's, ooms en tantes en alle anderen hebben pech: alleen kinderen van 5 t/m 18 jaar mogen naar binnen en kiezen hun favoriete werk. Niet als belegging, maar omdat ze het écht mooi vinden.
Klik hier om het persbericht te downloaden.
0 Reacties
Lauwerier en Korfmacher
29 augustus 2008 t/m 22 januari 2009
Door de opheffing van de vestingstatus verloor Nijmegen vanaf 1874 voorgoed haar aanzien als garnizoenstad: vestingmuren en poorten werden afgebroken en de stad werd uitgelegd. Museum Het Valkhof toont, in samenwerking met het Regionaal Archief Nijmegen, 65 foto's, aquarellen en schilderijen van twee Nijmeegse kunstenaars, de amateur-schilder Rudolphus Lauwerier (1797-1883) en de fotograaf Gerard Korfmacher (1835-1914). Zij legden - ieder op eigen wijze - deze ingrijpende transormatie van Nijmegen vast.
Klik hier voor het persbericht
0 Reacties
Luxe en decadentie
Leven aan de Romeinse goudkust
23 augustus 2008 t/m 4 januari 2009
Wilt u genieten van de luxe en de decadentie van de Romeinen? Wilt u ervaren hoe ruim tweeduizend jaar geleden de superrijken leefden tussen hun kunstwerken van marmer en goud? Wilt u zich verbazen over de wandvullende mozaïeken in de acht verdiepingen tellende villa van Keizer Tiberius op het eiland Capri? Dan mag u deze nieuwe toptentoonstelling niet missen.
1 Reactie
Historisch Kant
4 juli t/m 24 augustus 2008 (Prentenkabinet)
Gedurende de zomermaanden wordt een selectie gepresenteerd van kostbare kantwerken uit Nederlands particulier bezit. De expositie is samengesteld door gastconservator Els Bartelink uit haar eigen collectie en toont behalve kantwerk ook ontwerptekeningen, gereedschap en geschilderde portretten waar bijzonder kant wordt gedragen. De tentoonstelling sluit aan bij het 13de congres van de OIDFA (Organisation Internationale de la Dentelle au Fuseau et à l’Aiguille) dat in juli 2008 in Groningen wordt gehouden.
0 Reacties
Koen Vanmechelen - 'Het appèl van de kip'
26 januari t/m 29 juni 2008
'Het appèl van de kip' is de eerste museale solotentoonstelling van Koen Vanmechelen in Nederland. De expositie biedt een overzicht van het opmerkelijke 'Cosmopolitan Chicken Project' dat de kern van zijn werk vormt. Hiermee heeft hij de afgelopen jaren in de kunstwereld naam gemaakt. In dit project kruist de kunstenaar kippen van typisch nationale rassen met elkaar. Zijn ideaal is om zo een universele, kosmopolitische kip te laten ontstaan. Tijdens de tentoonstelling zal de nieuwe, tiende generatie van deze kippen voor het eerst in levenden lijve in Nederland te zien zijn. Verder worden tekeningen en collages, installaties, opgezette dieren, sculpturen, computeranimaties en groot formaat kleurenfoto's van de verschillende generaties kippen getoond.
Bij de tentoonstelling 'Het appèl van de kip' is een publicatie met dezelfde titel verschenen. Naast schitterend beeldmateriaal bevat het boek een vraaggesprek met Koen Vanmechelen door Jo Coucke en een essay door Frank van de Schoor, conservator moderne kunst. Het boek is verkrijgbaar in de museumwinkel en kost € 17,50.
Op 18 januari 2008 was Koen Vanmechelen te gast in Pauw en Witteman. Als u deze uitzending wilt terugkijken klik dan hier voor de website van het programma.
Tevens is op internet nog een uitzending van het programma Het Alziend Oog te bekijken waarin uitvoerig met Koen Vanmechelen wordt gesproken: www.alziendoog.nl.
Zie voor meer informatie ook de website van de kunstenaar: www.koenvanmechelen.be.
0 Reacties
Watersnood
21 maart t/m 22 juni (Prentenkabinet)
In Nederland wordt al eeuwen strijd gevoerd tegen het water, tot op de dag van vandaag. Een bijzonder 19de-eeuws schilderij van de Amsterdamse amateur-kunstenaar Johan Veltens (1814-1894) - begin 2007 door Museum Het Valkhof aangekocht - herinnert aan één van de zwaarste overstromingen uit die tijd, in 1855. Veltens’ werk bestaat uit maar liefst vijfentwintig schilderijtjes op paneel, gemonteerd in één lijst, die de gevolgen van de watersnood voor de diverse plaatsen in de Gelderse vallei en het land van Maas en Waal aansprekend verbeelden. De tentoonstelling vertelt het verrassende verhaal achter het schilderij, een bijzonder initiatief van het Amsterdamse kunstenaarsgenootschap Arti et Amicitiae en de rol die koning Willem III speelde bij de hulp aan de slachtoffers van de watersnood. Samen met een aantal andere schilderijen, tekeningen, documenten en ooggetuigenverslagen komt de watersnood van ruim 150 jaar geleden dichterbij.
0 Reacties
Pagina 1 van 3
