_X6G4355.jpg

random image default10

Verhaal op zaal met Louis Swinkels

In 1980 werd de, in het museum tentoongestelde Godenpijler, op het huidige plein voor Museum Het Valkhof gevonden. De Godenpijler wijkt van vele andere Godenpijlaren af, omdat deze helemaal Romeins is. Bij andere vondsten van Godenpijlaren heb je meestal een mengsel van bijvoorbeeld Romeinse en Keltische Goden, zoals bij deze van Parijs, Mainz of Maastricht.

Zeker twee blokken, misschien ook meer, ontebreken aan de godenpijler. Men vermoed dat deze zijn gebruikt als een fundering voor een verdedigingswal in de late oudheid. Heel duidelijk te zien is de opschrift TIBR CSAR. Louis Swinkels legt uit hoe een archeoloog dit gebruikt om de pijler te dateren. “Tiberius Caesar” verwijst naar Tiberius die 14 – 37 n.C. keizer van het Romeinse Rijk was. Maar als je keizer bent behoord het onderdeel Augustus bij je naam, deze ontbreekt hier. De veronderstelling is dus, dat deze pijler voor 14. n.C. is worden gebouwd voordat Tiberius keizer wordt.

Louis Swinkels legt verder uit hoe je te weten komt wie precies op deze pijler te zien is, vooral in het geval als de figuur niet volledig is afgebeeld. De clou ligt in de accessoires die je op de pijler naast de Goden kan zien. Zo behoren de druiven en de panter bij de God Bacchus van wie we alleen de voeten kunnen zien. Alleen met een figuur is het tot nu toe niet gelukt precies te zeggen wie het is. Het kleine woest behaarde manneken met het kouspet en planten in zijn haar. Het lijkt erop dat deze een Rivierengod is, maar wie precies is tot nu toe onbekend.

>

Het Gelders Archeologisch Centrum is tijdens de Kerstvakantie (24 december 2018 t/m 4 januari 2019) gesloten voor bezoekers. Wij wensen u fijne dagen en verwelkomen u graag na de Kerstvakantie weer. 

In de kerstvakantie is Museum Het Valkhof ook geopend op maandag 24 en 31 december 2018. De openingstijden zijn van 11.00 - 17.00 uur.

We verwachten drukte in het museum tijdens deze dagen. Ik, Maria van Gelre is te zien tot het einde van de kerstvakantie. Wilt u de tentoonstelling op een rustiger moment bezoeken, dan raden wij u aan om voor de kerstvakantie uw bezoek in te plannen.

De Sint-Nicolaaskapel en Museum Kam zijn op deze dagen gesloten.

Op zaterdag 24 november wordt in de tentoonstelling Ik, Maria van Gelre in Museum Het Valkhof de tweede reeks van 20 geselecteerden pagina’s van het gebedenboek van Maria van Gelre gepresenteerd. Omdat licht het kwetsbare boek aantast, zal de eerste reeks na 23 november weer worden opgeborgen en de komende jaren niet meer worden getoond. De tentoonstelling eindigt op 6 januari 2019 waarmee ook het tweede deel te ruste gaat en in het donker wordt opgeborgen.

24 november: tweede reeks pagina’s uit het gebedenboek
In de tweede reeks pagina’s wordt het vervolg van het gebed voor Reinald uit de eerste reeks getoond, waarbij in de laatste zin zijn volledige naam staat vermeld: Reyner van Gulich en van Gelre. Bovendien zijn twee miniaturen te zien waarop vermoedelijk Maria van Gelre staat afgebeeld. Dat deze identificatie heel aannemelijk is, wordt onderbouwd door recent onderzoek aan de Radboud Universiteit. Ook een bijzonder fraaie miniatuur van de heilige Ursula maakt deel uit van de tweede reeks. 

23 november: laatste kans eerste reeks  
Tot de eerste reeks van de pagina’s behoort onder andere de miniatuur van Maria van Gelre. Ze heeft zich ten voeten uit laten afbeelden en dat is uniek. In de Nederlandse kunst is dat nooit eerder gedaan, zeker niet door een vrouw. Naast de miniatuur van Maria van Gelre is ook het eerste deel van het persoonlijke gebed voor Reinald, de eerste man van Maria, te zien. Het is het meest bijzondere gebed in het gebedenboek, dat duidelijk maakt hoe persoonlijk het boek is. In de eerste zin staat (evenals in de laatste) Reinald’s volledige naam. In een van de opschriften wordt Maria aangespoord om het gebed elke dag te bidden ter bescherming van haar man. En dat is wat zij deed.

Maria van Gelre in een blauwe jurk, staande in een besloten hofje, ca. 1415, Staatsbibliothek zu Berlin

Piektijden tentoonstelling Ik, Maria van Gelre
Wilt u de tentoonstelling op een rustiger moment bekijken? Dan raden wij u aan om buiten de piektijden ons museum te bezoeken. Deze zijn van 11.00 tot 14.30 uur. Vanaf 14.30 uur is de grootste drukte voorbij en kunt u gemakkelijker het gebedenboek bekijken.

Symposium
Ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Ik, Maria van Gelre’ organiseert de Radboud Universiteit in samenwerking met Museum Het Valkhof en de Staatsbibliotheek in Berlijn een tweedaags symposium te Nijmegen (voertaal Engels). Op vrijdag 23 en zaterdag 24 november vertellen experts over het onderzoek naar het gebedenboek. Er  zijn nog enkele plekken beschikbaar. U kunt zich aanmelden via de website van de Radboud Universiteit: https://www.ru.nl/mariavangelre/symposium/.

Annelies Koster, hoofd van het Gelders Archeologisch Centrum, vertelt over het grafveld van Noviomagus, de rijke graven van de stedelijke elite. Ook over de bijzonderheden van zowel grafkamers en grafbijgaven. Grafbijgaven zijn de voorwerpen die werden meegegeven aan de overledene in het graf. Annelies laat ons de speurtochten van een archeoloog en de bijzonderheden van een oud graf beleven.

Archeologen houden meer van begraven mensen, dan van gecremeerde mensen. Het klinkt heel gek, maar omdat er een hele kleine kans is om een DNA-sample van gecremeerde oude overblijfselen te maken, moeten archeologen anders te werk gaan om iets over de persoon te weten te komen.

De grafbijgaven zijn dus heel belangrijk voor archeologische onderzoek, in vele gevallen vertellen ze of het een man of een vrouw geweest is en ook hun herkomst en baan kan soms worden achterhaalt. Bijvoorbeeld als in een graf speerkoppen, een schildknop of een handvat van een schild worden gevonden, lijkt het erop dat het een mannelijke ruiter geweest moet zijn. Omdat archeologen inmiddels weten dat Romeinen niet met wapens werden begraven, lijkt het erop dat het een Bataaf was, die in dit graf ligt.

Wist je al dat de vitrines van de graf bijgaven in ons museum dezelfde maat hebben dan de houten grafkamers waar ze toen lagen? De graf bijgaven zijn ook op dezelfde manier in de vitrines geplaatst als hoe ze zijn gevonden door de archeologen.

Heb je het gemist en wil je de volgende keer meedoen? Kom dan de eerste woensdagmiddag van de maand naar Museum Het Valkhof en laat je verrassen door de verhalen die achter de schermen van het museum gebeuren.

De volgende keer tijdens ‘Verhaal op zaal’ –  5 december 2018: conservator archeologie Louis Swinkels neemt je mee in de wereld achter de Romeinse godenpijler van Nijmegen.

Iedere eerste woensdag van de maand kun je ’s middags samen met onze conservatoren en restauratoren op ontdekkingstocht door de collectie. Zij kennen de museumobjecten als geen ander en vertellen je daar graag over!

De rondleidingen starten om 15.00 uur bij de receptie en zijn gratis op vertoon van een museumticket. Aanmelden is niet nodig. Er is plaats voor maximaal 20 personen.

Welkom bij Museum Het Valkhof

Museum Het Valkhof
Radboud Universiteit