_X6G4355.jpg

random image default10

Op zaterdag 24 november wordt in de tentoonstelling Ik, Maria van Gelre in Museum Het Valkhof de tweede reeks van 20 geselecteerden pagina’s van het gebedenboek van Maria van Gelre gepresenteerd. Omdat licht het kwetsbare boek aantast, zal de eerste reeks na 23 november weer worden opgeborgen en de komende jaren niet meer worden getoond. De tentoonstelling eindigt op 6 januari 2019 waarmee ook het tweede deel te ruste gaat en in het donker wordt opgeborgen.

24 november: tweede reeks pagina’s uit het gebedenboek
In de tweede reeks pagina’s wordt het vervolg van het gebed voor Reinald uit de eerste reeks getoond, waarbij in de laatste zin zijn volledige naam staat vermeld: Reyner van Gulich en van Gelre. Bovendien zijn twee miniaturen te zien waarop vermoedelijk Maria van Gelre staat afgebeeld. Dat deze identificatie heel aannemelijk is, wordt onderbouwd door recent onderzoek aan de Radboud Universiteit. Ook een bijzonder fraaie miniatuur van de heilige Ursula maakt deel uit van de tweede reeks. 

23 november: laatste kans eerste reeks  
Tot de eerste reeks van de pagina’s behoort onder andere de miniatuur van Maria van Gelre. Ze heeft zich ten voeten uit laten afbeelden en dat is uniek. In de Nederlandse kunst is dat nooit eerder gedaan, zeker niet door een vrouw. Naast de miniatuur van Maria van Gelre is ook het eerste deel van het persoonlijke gebed voor Reinald, de eerste man van Maria, te zien. Het is het meest bijzondere gebed in het gebedenboek, dat duidelijk maakt hoe persoonlijk het boek is. In de eerste zin staat (evenals in de laatste) Reinald’s volledige naam. In een van de opschriften wordt Maria aangespoord om het gebed elke dag te bidden ter bescherming van haar man. En dat is wat zij deed.

Maria van Gelre in een blauwe jurk, staande in een besloten hofje, ca. 1415, Staatsbibliothek zu Berlin

Piektijden tentoonstelling Ik, Maria van Gelre
Wilt u de tentoonstelling op een rustiger moment bekijken? Dan raden wij u aan om buiten de piektijden ons museum te bezoeken. Deze zijn van 11.00 tot 14.30 uur. Vanaf 14.30 uur is de grootste drukte voorbij en kunt u gemakkelijker het gebedenboek bekijken.

Symposium
Ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Ik, Maria van Gelre’ organiseert de Radboud Universiteit in samenwerking met Museum Het Valkhof en de Staatsbibliotheek in Berlijn een tweedaags symposium te Nijmegen (voertaal Engels). Op vrijdag 23 en zaterdag 24 november vertellen experts over het onderzoek naar het gebedenboek. Er  zijn nog enkele plekken beschikbaar. U kunt zich aanmelden via de website van de Radboud Universiteit: https://www.ru.nl/mariavangelre/symposium/.

Annelies Koster, hoofd van het Gelders Archeologisch Centrum, vertelt over het grafveld van Noviomagus, de rijke graven van de stedelijke elite. Ook over de bijzonderheden van zowel grafkamers en grafbijgaven. Grafbijgaven zijn de voorwerpen die werden meegegeven aan de overledene in het graf. Annelies laat ons de speurtochten van een archeoloog en de bijzonderheden van een oud graf beleven.

Archeologen houden meer van begraven mensen, dan van gecremeerde mensen. Het klinkt heel gek, maar omdat er een hele kleine kans is om een DNA-sample van gecremeerde oude overblijfselen te maken, moeten archeologen anders te werk gaan om iets over de persoon te weten te komen.

De grafbijgaven zijn dus heel belangrijk voor archeologische onderzoek, in vele gevallen vertellen ze of het een man of een vrouw geweest is en ook hun herkomst en baan kan soms worden achterhaalt. Bijvoorbeeld als in een graf speerkoppen, een schildknop of een handvat van een schild worden gevonden, lijkt het erop dat het een mannelijke ruiter geweest moet zijn. Omdat archeologen inmiddels weten dat Romeinen niet met wapens werden begraven, lijkt het erop dat het een Bataaf was, die in dit graf ligt.

Wist je al dat de vitrines van de graf bijgaven in ons museum dezelfde maat hebben dan de houten grafkamers waar ze toen lagen? De graf bijgaven zijn ook op dezelfde manier in de vitrines geplaatst als hoe ze zijn gevonden door de archeologen.

Heb je het gemist en wil je de volgende keer meedoen? Kom dan de eerste woensdagmiddag van de maand naar Museum Het Valkhof en laat je verrassen door de verhalen die achter de schermen van het museum gebeuren.

De volgende keer tijdens ‘Verhaal op zaal’ –  5 december 2018: conservator archeologie Louis Swinkels neemt je mee in de wereld achter de Romeinse godenpijler van Nijmegen.

Iedere eerste woensdag van de maand kun je ’s middags samen met onze conservatoren en restauratoren op ontdekkingstocht door de collectie. Zij kennen de museumobjecten als geen ander en vertellen je daar graag over!

De rondleidingen starten om 15.00 uur bij de receptie en zijn gratis op vertoon van een museumticket. Aanmelden is niet nodig. Er is plaats voor maximaal 20 personen.

Potje van Lent

In Museum Het Valkhof is een zeer bijzondere archeologische vondst te zien: een miniatuurpotje uit de vroege ijzertijd (800-500 voor Chr.) met rondom cryptische tekens. Het potje werd gevonden tijdens opgravingen in Nijmegen-Lent, en is uniek voor het hele Europese gebied ten noorden van de Alpen vanwege de cryptische inscripties. Schrijven deed men destijds namelijk alleen in het gebied rond de Middellandse Zee.

Het  is een raadsel wie dit pseudo-schrift meer dan 2500 jaar geleden aanbracht op het potje en met welke bedoeling. Of de inscripties als schrift bedoeld waren en wat deze betekenen, is nog een open vraag. Hoewel ze overeenkomst vertonen met tekens uit vroege Zuid-Europese alfabetten, heeft vermoedelijk iemand met beperkte kennis van dit schrift de tekens op dit potje aangebracht. Of het een streekbewoner of een hier neergestreken vreemdeling was, is niet te zeggen.

Het unieke potje is voorlopig te zien op de benedenverdieping van het museum (bij het ArcheoLab), en dankzij een 3D-print óók te voelen.

Na een korte zomerbreak is verhaal op zaal weer terug.

verhaal op zaal1

Deze keer met kunsthistoricus Marja Begheyn. Marja nam het publiek mee om Nijmeegse oude kunst te bekijken. De rondleiding begon met een kleed van het schippersgilde uit de 15e eeuw, een echte eyecatcher in de zaal. Dat het kleed er na honderden jaren nog zo goed uit ziet is te danken aan de restauraties en de manier waarop het bewaard is gebleven. Marja vertelde de bezoekers wat de betekenis is an de afbeeldingen en letters en dat het kleed vroeger kleurrijker was. Het was vrijwel volledig geborduurd, in die tijd een heel kostbaar werk!

De rondleiding ging verder met een aantal kleine werken waaronder het Nijmeegs uiltje en de zilveren huwelijksbeker om vervolgens uit te komen bij schilderijen uit de 17e eeuw. Het bovenaanzicht van Nijmegen in de 17e eeuw hangt prominent in de zaal en Marja weet precies te vertellen waar de belangrijke gebouwen stonden en hoe de stad zich ontwikkelde in die tijd. Het volgende schilderij is Vrede tussen Frankrijk en Spanje van de Franse hofschilder Henri Gascar. De bezoekers vragen zich af hoe zo’n groot gezelschap vastgelegd kan worden. Hebben ze al die tijd geposeerd? Nee hoor, er werden portretten gemaakt van de belangrijkste mensen deze werden later in het schilderij verwerkt.

Vervolgens laat Marja een aantal mooie prenten en tekeningen zien waar men norverhaal op zaal2maal, omdat ze in lades liggen, snel overheen kijkt. Het zijn zichten op Nijmegen en tekeningen van Jan Toorop. Zelfs met de kleinste details op de tekeningen weet Marja het publiek te boeien en na een warm applaus neemt ze afscheid.

Heb je het gemist en wil je de volgende keer meedoen? Kom dan elke eerste woensdagmiddag van de maand naar Museum Het Valkhof en laat je verrassen door de verhalen die achter de schermen van het museum gebeuren.

De volgende keer tijdens ‘Verhaal op zaal’ –  3 oktober 2018: Annelies Koster, hoofd van het Gelders Archeologisch Centrum vertelt over het grafveld van Noviomagus en de rijke graven van de stedelijke elite.

Iedere eerste woensdag van de maand kun je ’s middags samen met onze conservatoren en restauratoren op ontdekkingstocht door de collectie. Zij kennen de museumobjecten als geen ander en vertellen je daar graag over!

De rondleidingen starten om 15.00 uur bij de receptie en zijn gratis op vertoon van een museumticket. Aanmelden is niet nodig. Er is plaats voor maximaal 20 personen.

In verband met de opbouw van de tentoonstelling 'Ik, Maria van Gelre', zijn de bovenzalen van Museum Het Valkhof vanaf 18 september tot en met 13 oktober 2018 beperkt open. Een groot deel van de collectie Romeinse bodemvondsten en de collectie oude kunst is wel te zien.

Welkom bij Museum Het Valkhof

Museum Het Valkhof
Radboud Universiteit