721T2699.jpg

random image default10

4 opgravingVrijdag 2 juni presenteren archeologen van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) tijdens een persconferentie in Museum Het Valkhof in Nijmegen een unieke goudschat uit het derde kwart van de 5e eeuw. De schat zal rond 460 na Chr. zijn begraven, niet lang vóór de definitieve val van het West-Romeinse rijk in 476.

Detectorzoekers vonden het goud in een boomgaard in de Betuwe en seinden professionele archeologen in, die voor de opgraving zorgden. Bijzonder is dat de vinders en de grondeigenaar de goudschat in langdurig bruikleen afstaan aan Museum Het Valkhof, zodat iedereen deze bijzondere vondst kan bekijken.

In de persconferentie belichten de VU-archeologen Stijn Heeren, Nico Roymans en hoofd archeologie RCE Jos Bazelmans de betekenis van deze goudschat als een sleutelstuk voor onze kennis van de eindfase van het Romeinse gezag in Nederland en de overgang naar de Vroege Middeleeuwen.

Foto: Opgraving op de vindplaats van de goudschat door de Vrije Universiteit en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

In de collectie Munten en Penningen van Museum Het Valkhof bevinden zich acht schraubtaler, ofwel schroefpenningen, en negen gedenkpenningen die de geschiedenis van de uitdrijving van de Salzburgse Lutheranen in reliëf verbeelden.

Het katholieke aartsbisdom Salzburg werd geregeerd door machtige bisschoppen. Protestanten werden lange tijd getolereerd, maar aartsbisschop Leopold Anton von Firmian (r.1727-1744) besloot om feller op te treden en de Lutheranen werden voor de keus gesteld: of ze deden afstand van hun geloof en werden katholiek of ze moesten Salzburg verlaten. In 1731-32 vertrokken duizenden Lutherse Salzburgers zonder enige bezittingen hun land, omdat ze weigerden hun geloof op te geven. Frederik Wilhelm, koning van Pruisen, (r.1713-1740), ontfermde zich over het lot van de zwervende Salzburgers en bood aan dat zij zich konden vestigen in Pruisisch-Litouwen. Ook de protestantse Republiek der Zevende Verenigde Nederlanden, nam zo’n achthonderd verdreven geloofsgenoten op en vestigden deze in Zeeland en West-Zeeuws-Vlaanderen. Onderweg passeerden de Salzburgers ook Nijmegen waar zij van zowel het stadsbestuur als particulieren geld ontvingen voor hun onderhoud.

Binnenin elke schroefpenning wordt een serie van 17 ronde, met elkaar verbonden prentjes bewaard. Ook hierop wordt de vervolging van de Salzburgers uitgebeeld en ondersteund met Bijbelse parallellen. Op bijbehorende verklarende teksten worden deze prenten nader toegelicht. De binnenkant van de voor- en keerzijde van de penning bevindt zich een gedrukte landkaart: een van het aartsbisdom Salzburg, waar vandaan de Lutheranen moesten vluchten, en een van het hertogdom Litouwen, wat eigenlijk Pruisisch-Litouwen zou moeten zijn, de plaats in Oost-Pruisen waar emigranten werden opgevangen. De gedenk- en schroefpenningen zijn vervaardigd in Augsburg, en de prenten zijn gemaakt door Abraham Remshard. De penningen waren ook buiten Augsburg erg populair en werden uit solidariteit met geloofsgenoten ook in Pruisen en de Nederlandse Republiek verkocht.

De herkomst van deze gedenk- en schroefpenningen in de collectie van Museum Het Valkhof is niet geheel duidelijk. Zo zouden volgens een inventaris uit 1811 elf van de zeventien aanwezige penningen geschonken zijn aan de gemeente Nijmegen tijdens een bezoek van gevestigde Salzburgers. Het is echter ook mogelijk dat de penningen door een anonieme muntverzamelaar geschonken zijn aan het Museum van Oudheden, een van de voorlopers van Museum Het Valkhof. Beide type penningen en de verklarende teksten zijn vanaf nu te vinden op de website van Collectie Gelderland.

Museum Het Valkhof heeft een actieve Vriendenvereniging, met honderden leden. We willen deze kring van ambassadeurs van het museum graag uitbreiden. Gezinnen, jongeren, studenten, dertigers, veertigers, vijftigers, jonge en oudere senioren; voor iedereen hebben de Vrienden wel wat te bieden. Zo is de entree van het museum voor Vrienden gratis.

Overweegt u om Vriend te worden? Dit is hét moment: iedere nieuwe Vriend van ons museum krijgt bij aanmelding de catalogus ‘Van Trajanus tot Tajiri’ cadeau. Als warm welkom in onze Vriendenkring! Het smaakvol vormgegeven boek brengt u oog in oog met het mooiste uit de collectie van Museum Het Valkhof. U kunt genieten van bijzondere detailfoto’s en informatieve teksten over 90 werken uit de verzameling moderne kunst, oude kunst en archeologie. Normaal kost deze publicatie € 24,95, maar nu dus helemaal gratis bij uw Vriendenlidmaatschap. Overigens bent u al vanaf € 37,50 per jaar Vriend.

Deze actie geldt tijdens de tentoonstelling ‘Kunstwerk zoekt Vriend’ tot en met 3 september 2017 te zien in Museum Het Valkhof.

Meldt u aan via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. U krijgt dan een bevestigingsmail van het Vriendensecretariaat, en de catalogus wordt op uw naam klaargelegd bij de receptie van het museum. Meer info over de Vrienden vindt u hier

Eugene Lücker  geldt als een van de belangrijkste kunstenaars in het vooroorlogse Nijmegen. Naast zijn baan als tekenleraar aan het Canisius College speelt hij een belangrijke rol in het Nijmeegse kunstleven. Vooral als graficus krijgt hij landelijke bekendheid. Hij experimenteert met kleurets en aquatint. Zijn onderwerpen vindt hij in de landschappen en stadsgezichten in zijn omgeving en tijdens de jaarlijkse vakantiereizen. Veel buiten gemaakte tekeningen en pastels zet hij later om in etsen of schilderijen. Museum Het Valkhof bewaart diverse schilderijen, tientallen tekeningen en een grote verzameling prenten van de kunstenaar. Bijna driehonderd werken zijn vanaf nu voor iedereen toegankelijk via CollectieGelderland.

 

 

Op donderdag 23 februari wordt in ons museum het publieksboek Romeinse helmen in Nederland. Alle helmen en viziermaskers van de limes en de rest van Nederland gepresenteerd. Voor het eerst zijn alle grotendeels complete helmen, ruitermaskers en helmbanden die in Nederland zijn ontdekt in één boek samengebracht. Het eerste exemplaar wordt aangeboden aan dr. Carol Van Driel-Murray, limes-archeoloog verbonden aan de Universiteit Leiden.

Het boek is het resultaat van een unieke en enthousiaste samenwerking. De aanleiding vormde de tentoonstelling 'Gezichten van de Limes’ in Museum Het Valkhof (september 2016 – maart 2017). Tijdens een bezoek aan deze Romeinse schatkamer besloot een clubje bevriende archeologen (Tom Hazenberg, Paul van der Heijden, Annelies Koster, Ronny Meijers en Harry van Enckevort) dat deze spectaculaire archeologische vondstgroep een even spectaculaire publicatie verdiende. In drie maanden tijd slaagden zij er in met hulp van Museum Het Valkhof, Rijksmuseum van Oudheden en vele andere collectiebeheerders alle 'complete’ Romeinse helmen en viziermaskers van Nederland bijeen te brengen. Een ongekende prestatie met een prachtig resultaat.

Het boek kost € 12,50 excl. verzendkosten en is verkrijgbaar www.hazenbergarcheologie.nl of in de museumwinkels van Museum Het Valkhof, Rijksmuseum van Oudheden en Archeon.