721T2771.jpg

random image default10

JAN_TOOROP_RAAYMAKERSPoerworedjo (Java) 1858 - 1928 Den Haag . Portret van Ch arles Raaijmakers 19 10 . zwart krijt en potlood, 374 x 320 m m gesigneerd l.b.: J.Th. Toorop, | 19 10 ; r.b.: aan mijn Vriend | Ch. RAAYMAKERS. S.J. | met toegenegenheid | & Eerbied

Het portret dat Jan Toorop in mei/juni 1910 tekende van zijn biechtvader, de gepromoveerde jurist Charles Raaijmakers S.J. (1871-1954), leraar staathuishoudkunde aan het in 1900 opgerichte Canisiuscollege in Nijmegen, beschouwde hij zelf als het ‘meest diepe’ dat hij ooit had gemaakt.

Dat is niet verwonderlijk voor de man, die hij karakteriseerde als ‘onze zeer edele, zeer beminde, gloeiende- rust uitstralende vriend.’ De geportretteerde bekende aan de kunstenaar: ‘Voor mij is het portret eene voortdurende opwekking. U hebt mij goed begrepen en mij geteekend, zooals ik graag zou willen zijn. Over het uiterlijk kan ik moeilijk zelf oordeelen, maar het ideaal van mijn ziel ligt er in. In de ogen ligt dat onzegbare, dat alleen gevoeld wordt in ogenblikken van stilzwijgen.’

De Oosterbeekse dichteres Miek Janssen (1890-1953), die vanaf 1912 innig met Toorop bevriend raakte, schreef hem: ‘Wat heeft uw vriend Dr. Raaijmakers een heerlijk vergeestelijkt gezicht, en zijn oogen … Dat zijn 'Apostel' oogen.’ Maar voor Toorop zelf was Raaijmakers méér dan een apostel. Hij zag in hem letterlijk een ‘tweede Christus’. Daarom koos hij acht jaar later de dan 47-jarige priester als model voor de gekruisigde Christus in de elfde statie van zijn kruisweg voor de Bernulphuskerk te Oosterbeek, en nog eens zes jaar later als model voor een weinig geslaagde Heilig-Hartvoorstelling.

Pater Raaijmakers was de eerste van vijf jezuïeten, die Toorop tijdens zijn Nijmeegse jaren (1909-1916) zou portretteren. In 1919 werd hij rector van het Ignatiuscollege te Amsterdam, waarvoor hij Toorop graag enkele glas-in-loodramen had willen laten maken, een wens die wegens de hoge materiaalkosten niet in ver vulling kon gaan.

In 1922 werd Raaijmakers benoemd tot Provinciale Overste van de Nederlandse jezuïeten, een functie die hij al een jaar later moest opgeven, toen hij werd gevraagd om hoogleraar staathuishoudkunde en economische sociologie aan de pas opgerichte Katholieke Universiteit te Nijmegen te worden. Hij was er in 1926 rector magnificus, en bleef hoogleraar tot 1942.

In 1927 droeg Toorop bij aan het feestalbum dat aan Raaijmakers werd aangeboden bij diens zilveren priesterfeest, in de vorm van een ingekleurde isografie (een hoogwaardige fotografische reproductie) met een gesluierde Maria die Jezus (met stigmata) vasthoudt. Zijn dochter Charley Toorop en haar zoon Edgar Fernhout leverden voor dit album twee originele tekeningen van Westkapelle.  Ook na het overlijden van Toorop hield Charley contact met Charles Raaijmakers.

Op de portrettekening van Jan Toorop kijkt een ontegenzeggelijk aantrekkelijke man met heldere ogen de toeschouwer recht aan. Om zijn dunne lippen speelt een vriendelijke glimlach, boven een wilskrachtige kin. Hij is gekleed in een zwarte toog met witte priesterboord.