721T2699.jpg

random image default10

Gustave Asselbergs_Chinees_avontuur_1966LRGustave Asselbergs, 'Chinees Avontuur', 1966
gemengde schildertechniek, 180 x 330 cm (driedelig)
gekocht uit nalatenschap kunstenaar

Gustave Asselbergs (1938-1967) is naast Woody van Amen een prominente vertegenwoordiger van de Pop Art-kunststroming in Nederland. Museum Het Valkhof heeft meerdere collageschilderijen van Gustave in de collectie. Het Chinees avontuur is een belangrijke aanwinst uit de laatste periode van de kunstenaar, waarin zich al een nieuwe stijl aankondigt, op weg naar de kuststroming die later 'Nieuwe Figuratie' zal heten.

Chinees avontuur is het meest prominente schilderij uit deze laatste periode van Asselbergs' oeuvre. Het toont de toenemende militaire wapenwedloop die grootmacht China vanaf het begin van de jaren zestig onderneemt tegenover de Verenigde Staten en de Sovjet Unie. Het doek is helder geschilderd en verbeeldt de dynamiek van de nieuwe jonge volksrepubliek China. 

Conservator moderne kunst, Frank van de Schoor aan het woord:

Links op het schilderij zien we een groep Aziatisch uitziende matrozen. Hoewel ze feitelijk meer op lijken op bijvoorbeeld Koreanen, zal Gustave hier waarschijnlijk wel Chinese militairen hebben willen uitbeelden. In het midden van de voorstelling zijn drie Chinese karaktertekens afgebeeld. Wat zou hier staan? Diverse Chinezen hebben zich op mijn verzoek hierover al gebogen. Meerdere personen lazen er in: '10.000' en 'dreiging' of 'calamiteit'. Een professor sinologie in Beijing berichtte mij per mail dat het geen echte karakters zijn, maar door de kunstenaar nagetekende karakters; tekens die hij niet echt goed beheerst. Bovenaan staat inderdaad 'tienduizend' (telwoord) en verder leest de professor een betekenis in de zin van 'terugdeinzen', 'schrikken voor'.

De diverse scènes zijn inderdaad nogal enerverend. We zien rechtsonder een bevoorradingsvliegtuig met opgeslagen kisten. Erboven dobberen rubberbootjes met een ruimtecapsule erin, die waarschijnlijk van een raket afkomstig is. Twee vormen zijn afgebeeld in een blauw vlak, ín of bóven zee? We zien de contouren van een paddenstoel, een kernbom misschien? En tenslotte verkeren er nog figuren in ijzige omstandigheden. Het is bekend dat Gustave de internationale actualiteit hartstochtelijk volgde in tijdschriften als Life Magazine en Paris Match. Er is niet veel over bekend, maar er waren destijds berichten dat China in 1965-'66 in noordelijke streken experimenteerde met het afschieten van ruimteraketten en met het testen van kernwapens. Er ging daarbij regelmatig van alles mis. Tot overmaat van ramp kondigde Mao Tse Tung in mei 1966 de Culturele revolutie af, waardoor alle wetenschappelijke experimenten moesten worden gestaakt. Het Westen volgde deze tumultueuze ontwikkelingen in het expanderende China op de voet, bezorgd en tegelijk gefascineerd. De grootmacht met grootse  militaire ambities was wakker geworden. Op zichzelf was dit al een 'Chinees avontuur', maar wat betekent het dat 'tienduizend' (Chinezen?) ergens voor 'schrikken'? Gustave kan het ons niet meer vertellen.