_X6G4355.jpg

random image default10

van 16 september t/m 11 december 2016Henk Hage atelier

Henk Hage (1950) maakt kleine portretten. Het afgelopen jaar heeft hij gewerkt aan een bijzondere serie van 88 portretten van bewoners van de longstay-afdeling van de Pompestichting. Bijzonder omdat het beeltenissen zijn van mensen die de maatschappij liever niet wil zien. Bijzonder ook omdat de geportretteerden niet herkenbaar in beeld gebracht mogen worden. Zijn het dan nog wel portretten? Wanneer is een beeltenis eigenlijk een portret? Als anderen de voorgestelde man of vrouw herkennen? Of als hij zichzelf herkent?

Een jaar lang werkte de kunstenaar in de kliniek in Zeeland (Noord-Brabant). In zijn kleine atelier kwam de een na de ander voor hem poseren. De ene gretig, de ander terughoudend.  De portretten die ontstonden, zijn meer dan alleen een weergave van de buitenkant.  Henk Hage tekende de verhalen die hij hoorde tijdens het schilderen op in een blog. Bij deze tentoonstelling verschijnt dit verslag in boekvorm bij uitgeverij Vantilt. Een kleine selectie van de verhalen is ook op zaal te zien.

De vraag is nu of je anders naar een portet kijkt wanneer je weet wie de geportretteerde is, of wat hij heeft gedaan. Maakt het verhaal het schilderij anders?

Het project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Mondriaanfonds. 

1 oktober 2016 t/m 5 maart 2017

Bekijk hier de Gladiatoren thema-website

campagnebeeld web groot

Gladiatoren; we kennen ze uit films, strips, boeken. Ze fascineren ons. Maar klopt het beeld van de woeste mannen die leefden om te vechten? Die geen andere keuze hadden? Van wie velen snel en wreed aan hun einde kwamen in Romeinse amfitheaters? In de tentoonstelling 'Gladiatoren, helden van het Colosseum' werpen we een blik achter de schermen en ontdekken een veelzijdig fenomeen dat op en top Romeins was!

Het verhaal van de gladiatoren is veel genuanceerder dan het beeld van de vechtende en stervende filmheld. Gladiatoren leefden onder een ijzeren discipline. Zij trainden als topsporters en verkeerden tussen de vrees voor het einde en de hoop op roem, rijkdom en vrijheid. In Romeinse ogen vertegenwoordigden zij belangrijke waarden: moed, zelfopoffering en vechtlust. Verklaart dat het grote succes van de gladiatorenspelen? Of hielden de Romeinen gewoon van veel sensatie en van bloed?

We ontdekken in de tentoonstelling de oorsprong van de gladiatorenspelen en verkennen het amfitheater als een nieuw bouwtype en maken kennis met de gladiatoren. Wie waren zij? Waar kwamen ze vandaan en hoe werden ze gerekruteerd? Hoe zag hun dagelijks leven er uit? Waar sliepen ze, hoe trainden ze en wat aten ze? Waren er verschillen in hun bewapening? Waren er ook vrouwelijke gladiatoren?

7. 6 MN5152 webTopstukken 
Er zijn bijzondere vondsten te zien uit het grootste amfitheater ter wereld: het Colosseum in Rome. Duizenden gladiatoren traden daar op; duizenden dieren werden daar opgejaagd. Door de unieke samenwerking met het Colosseum kan Museum het Valkhof prachtige voorwerpen uit Italië tonen: reliëfs, schilderingen, bouwsculptuur, wapenrusting en de “merchandising” van vroeger, waarop de helden staan afgebeeld, aangevuld met belangrijke stukken uit gerenommeerde musea in Noordwest Europa. Verder met getuigenissen uit de Romeinse tijd en resultaten van recent onderzoek, onder meer op menselijke skeletten.

Veel belangrijke stukken uit Italië zijn voor het eerst buiten de landsgrenzen te zien. Voor Museum Het Valkhof is het een unieke gelegenheid voorwerpen van deze kwaliteit en betekenis te tonen. Ook uit de eigen collecties Romeinse bodemvondsten van Museum Het Valkhof worden belangwekkende stukken in de expositie opgenomen, zoals een bijzondere groen geglazuurde beker uit Nijmegen, waarop gladiatorengevechten zijn afgebeeld. 

Helm van een murmillo  Provocatores in gevecht Gladiatorenbeker uit Nijmegen

PolakVanBekkum Hand Munt web

Zoals een schaduw het echte object niet is, zo is ook een afdruk van een sjabloon niet het sjabloon zelf. Schaduw/object en sjabloon/afdruk hebben hun eigen waarde.

PolakVanBekkum begeven zich gewoonlijk in het landschap om dat wat beweegt vast te leggen. In dit werk, Fields Value, begeven zij zich in een economisch landschap en bestuderen de mobiliteit van geld, door een schilderij te maken, het gekleurde geld te tonen en dat geld weer in omloop te brengen. Zo gaat elke gekleurde euro als een klein kunstobject weer de wereld in, terwijl z’n afdruk, z’n schaduw, vluchtig maar eeuwig, achterblijft op het doek.

Van 6 tot en met 28 september wordt een “proof of concept” versie van het werk getoond op de galerij in Museum Het Valkhof als onderdeel van het kunst en archeologieprogramma. Door de receptie, de Museumwinkel en het Museumcafé worden de half-blauwe één-euromunten in omloop gebracht. 

Het tapijt
De kunstenaars zetten het voor de opdracht beschikbare budget van € 12.000 om in één-euromunten. Deze munten worden op de weg gelegd volgens een van te voren bepaald grid. Daarna wordt er over het gehele gebied waar munten liggen een laag blauwe wegen-verf gespoten. Na droging/uitharding van de verf worden de munten verzameld en blijft het eerder neergelegde patroon achter, maar nu in negatief (als een sjabloon). Er is nu een fantastisch tapijt op de weg ontstaan, 6-8 vierkante meter groot. De gebruikte munten zijn nu ook éénzijdig blauw geworden. Het beeld op de weg zal in de komende jaren langzaam afslijten door het gebruik van de weg voor de zandtransporten.

PolakVanBekkum FieldsValue02 web

Waarom maken 50.000 mensen samen een uitputtende voettocht van vier dagen? Hoe kan het dat vele wandelaars al decennia lang ondanks blaren, vermoeidheid en andere ongemakken met een brede glimlach en een gladiool over de finishlijn lopen? Wie de magie van de Nijmeegse Vierdaagse wil leren kennen, kan van 28 mei t/m 4 september terecht in Museum Het Valkhof bij de tentoonstelling ‘100e Vierdaagse – Wandel door de tijd’. In samenwerking met Stichting 100ste Vierdaagse/Stichting De 4DAAGSE presenteert het Nijmeegse museum een ontdekkingstocht door de rijke historie van de Vierdaagse en laat daarmee zien wat het evenement zo bijzonder maakt.

Vierdaagse tentoonstelling 9204

Beleef de Vierdaagse
De tentoonstelling leidt de bezoekers via een tijdlijn, lopend van 1909 tot nu, langs de hoogte- en dieptepunten van de afstandsmarsen. Foto’s, filmbeelden en souvenirs tonen hoe de Vierdaagse zich ontwikkelde van een mars met 306 mannelijke, veelal militaire, deelnemers tot het grootste meerdaagse wandelevenement ter wereld. Maak kennis met bijzondere verhalen van wandelaars, voel hoe zwaar de bepakking van een militair is, bekijk wandelkleding door de jaren heen, snuif letterlijk de geur van de Vierdaagse op en ontdek hoe het voelt om als VIP te worden binnengehaald op de Via Gladiola. 

Van koninklijk Vierdaagsekruis tot gouden schoenen
De tentoonstelling bevat een aantal bijzondere objecten. Zo zijn de originele partituren van de Vierdaagsemars van H.A. van Mechelen te zien, evenals het originele Vierdaagsekruis van Prins Claus, een staatsieportret van jonkheer W.W. Feith - de eerste voorzitter van de Gouden Kruisdragers, een aantal originele tekeningen van de Donald Duck Vierdaagse-editie en de Vierdaagseschoenen van zowel Hi-Tec als van de Nijmeegse schoenontwerper Jan Jansen.

Vierdaagse tentoonstelling 9212  Vierdaagse tentoonstelling 9234 20160527 201830

Iedereen is een winnaar
Sinds de eerste Vierdaagse in 1909 is in alle 100 edities de insteek hetzelfde gebleven. Vier dagen achter elkaar zijn de deelnemers urenlang aan het wandelen en iedereen krijgt na afloop een onderscheiding. De Vierdaagse kent alleen maar winnaars: het samen onderweg zijn en de persoonlijke uitdaging staan voorop.

De Vierdaagse en maatschappelijke ontwikkelingen
De Vierdaagse staat niet los van de geschiedenis. Maatschappelijke thema’s als oorlog en emancipatie werden in de loop der jaren ook door de wandelaars onder de aandacht gebracht. Zo groeide de Vierdaagse met de sociale ontwikkelingen mee: van de eerste vrouwelijke deelnemer in 1919 tot de nu zo razend populaire roze woensdag, van de noodvierdaagse in 1940 tot Kamp Heumensoord, waar militairen van verschillende nationaliteiten nu samen uitpuffen na het wandelen. De tentoonstelling besteedt ook aandacht aan deze aspecten van de Vierdaagse.

Vierdaagse tentoonstelling 9241  Vierdaagse tentoonstelling 9249 1464376071 7

Speciale kinderroute met leuke verrassing!
Zelf blaren prikken? Voelen hoe zwaar 10 kilo is? Schoenzolen kiezen? Ook voor onze jongste bezoekers is de tentoonstelling een leuke ontdekkingstocht. Kinderen ontvangen bij binnenkomst ieder een rugzakje met daarin onder andere het vrolijke opdrachtenboekje ‘Via Gladiola!’. Wanneer alle controleposten zijn gepasseerd, na alle sticker-, doe- en denkvragen, kunnen ze bij de receptie een beloning ophalen. En … ook de rugzak met inhoud mag mee naar huis worden genomen. De kinderroute is geschikt voor kinderen van 4 t/m 10 jaar, onder begeleiding van een volwassene.

IMG 20160528 WA0005

Gratis entree voor wandelaars van de Vierdaagse
Goed nieuws voor deelnemers aan de Vierdaagse: zij hebben gratis toegang tot de tentoonstelling. In het magazine dat alle deelnemers vanaf 7 juli per post ontvangen, zit een voucher die u kunt inleveren bij onze kassa. In de Vierdaagseweek zelf kunt u op vertoon van het polsbandje gratis naar binnen. Tot aan de Vierdaagse zelf kunt u eventueel ook op vertoon van uw inschrijfbewijs gratis entree krijgen.

Ervaringen van bezoekers
"Mooi historisch overzicht met prachtige sfeerimpressies. Het kriebelt! Veel plezier allemaal dit jaar."
"Jullie hebben er een feest van gemaakt. Veel herinnering voor de vierdaagse lopers!"
"Wat een féést! Dit moet je een keer meegemaakt hebben. fanatisch. Weer kriebels in de buik en voeten!"
"Een mooi eerbetoon!"
"Super leuk om de afgelopen 100 jaar de vierdaagse te zien, horen en ruiken. Wij gaan voor de 10e en 11e keer. Wij hebben er zin in!"
"Echt een vierdaagse sfeer!"
"Ontzettend leuke tentoonstelling, je raakt er niet op uitgekeken. We hebben genoten!"
"De speurtocht wat leuk bedacht, ik wil hem bijna nog een keer doen! l (Tosca, 10 jaar)" 

De tentoonstelling ‘100e Vierdaagse – Wandel door de tijd’ is een feest der herkenning voor jong en oud, wandelaars en niet-wandelaars. Iedereen kan de magie van de Vierdaagse in Museum Het Valkhof ervaren!

Vierdaagse tentoonstelling 9217 1464376071 9

 

Museum het Valkhof Nijmegen heeft Jordan Artisan uitgenodigd om als beeldend kunstenaar te reageren op de tentoonstelling 'Gladiatoren, helden van het Colosseum'. Vanuit zijn optiek gebruikt hij -net als het museum- de geschiedenis om context te bieden aan de toekomst en vertaalde hij onze Romeinse archeologie naar hedendaagse kunst. Jordan Artisan heeft eerder in de publieke ruimte opzienbarende ruimtelijke sculpturen vervaardigd. Met zijn kunsttoepassingen, haast etalages verspreid door het museum, wil hij de traditionele kijk op archeologische vondsten doorbreken. In het museum transformeert hij een archeologisch onderwerp tot een serie autonome kunstwerken. Een modern artistieke opgraving?

Meer informatie over Jordan en zijn werk vindt u hier.

jordan

Van 11 juni t/m 28 augustus 2016 kunt u in ons museum kijken naar recent werk van Fons Haagmans (1948). Muziek is het overkoepelende thema van de 25 geselecteerde werken.

141210 02Muziek als inspiratie
Fons Haagmans laat zich inspireren door muziek. In de tentoonstelling ziet u 25 schilderijen met daarop idolen uit de rock ’n roll, blues, country en hiphop. Foto’s en platenhoezen liggen ten grondslag aan de kleurrijke werken. Artiesten in herkenbare poses, maar dan net een beetje anders: zo tonen enkele schilderijen slechts een element van de kenmerkende persoonlijke stijl van de artiest, zoals de handschoen van Michael Jackson of de schoenen van Gene ‘KISS’ Simmons.

Songteksten, Americana en Limburg
Haagmans laat zich tevens inspireren door songteksten. Zo verbeeldt hij de door Hank Williams Sr. bezongen nostalgie, eenzaamheid en het Amerikaanse landschap. Americana blijkt niet ver weg. Het is het Limburg van de steenkoolmijnen waar Haagmans is geboren en opgegroeid. Het gebied waarover hij neuriënd Hank Williams zou kunnen citeren:”I’ll never get out of this world alive”. Ook de muziek behorend bij de werken komt terug in de tentoonstelling.

Gestileerd, maar niet gelikt 141210 20
De werken van Fons Haagmans zijn gestileerd, maar niet gelikt en soms zelfs verrassend verfijnd door de toevoeging van strassstenen en schelpen. Hij werkt met kleurvlakken en contouren. De afbeeldingen zijn herkenbaar, maar zijn werkwijze laat ons op een andere manier naar het afgebeelde kijken.

De tentoonstelling ‘Fons Haagmans’ is van 11 juni t/m 28 augustus 2016 te zien. Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie in de vorm van een platenhoes. Deze zal o.a. te koop zijn in onze Museumwinkel.

Van 2 september 2016 t/m 5 maart 2017 presenteert Museum Het Valkhof  de tentoonstelling ‘Gezichten van de Limes, de Romeinse rijksgrens in Nederland’. Deze kleinschalige expositie vertelt het verhaal van het ontstaan en de ontwikkeling van de Limes, de grens van het Romeinse rijk, in Nederland. Naast een uniek gereconstrueerd satellietbeeld van de Limes, zal een groot aantal helmen en helmfragmenten, gevonden langs de Limes in Nederland, te zien zijn.

IJzeren gezichtshelm ruiter
IJzeren gezichtshelm van een ruiter. Gevonden op het Kops Plateau in Nijmegen, midden van de eerste eeuw.

Google-maps op z’n Romeins
Bijzonder in de tentoonstelling is een nieuw gereconstrueerd satellietbeeld van het Limesgebied in Nederland, dat voor het eerst voor publiek te zien zal zijn. Het toont de oude loop van de rivieren, Rijn en Waal, en de vegetatie, op basis van de huidige wetenschappelijke kennis daarover. Ook de bekende locaties van de forten en civiele nederzettingen verschijnen op deze kaart. Dit nieuwe beeld brengt de Romeinse tijd dichter bij onze huidige tijd. Daarnaast zorgen reconstructies van militaire forten ervoor dat het publiek zich beter kan voorstellen hoe deze eruit zagen en hoe de Limes functioneerde. De productie van de kaart, waaraan door een aantal archeologen is meegewerkt, is mogelijk gemaakt door een subsidie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Nederlandse Limessamenwerking.

De gezichten van de Limes
Het menselijke aspect van de Limes, de militaire samenleving langs de grens, wordt geïllustreerd met een groot aantal helmen en fragmenten van helmen die langs de Limes in Nederland zijn gevonden. Het gaat om zo’n 30 min of meer complete helmen van infanterie en cavalerie en ca. 25 bijzondere fragmenten. Deze helmen geven informatie over de bezetting van de grens met verschillende soorten troepen in verschillende perioden. Helmen, en met name de gezichtshelmen, geven de Romeinse tijd bovendien een “gezicht” en getuigen van het prestige dat met name de ruiterij in die tijd genoot. De helmen, die soms ook voorzien zijn van eigendomsinscripties, bieden niet alleen informatie over het militaire karakter van een vindplaats, maar ook over de herkomst van de troepen en brengen door de inscripties de soldaten die de Limes bewaakten heel dichtbij.

Verzilverde deels verguld ijzeren gezichtshelm ruiter  IJzeren helm legioensoldaat
Links: Verzilverde en deels vergulde ijzeren gezichtshelm van een ruiter. Gevonden in de Waal bij de spoorbrug in Nijmegen, tweede helft van de eerste eeuw.
Rechts: IJzeren helm van een legioensoldaat. Gevonden op de Hunerberg in Nijmegen-Oost, ca. 20-10 voor Chr.

Nominatie Werelderfgoedlijst van UNESCO
In het voorjaar van 2015 heeft minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besloten de Romeinse Limes in Nederland in 2020 te nomineren voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO. In de zomer van 2021 neemt het UNESCO Werelderfgoedcomité een besluit over de voordracht. Belangrijk onderdeel van het nominatiedossier is het vergroten van de bekendheid en de beleefbaarheid van de Romeinse Limes in Nederland. Met deze tentoonstelling hoopt het museum hieraan een bijdrage te leveren.

Gelijktijdig besteedt het Centraal Museum in Utrecht aandacht aan deze nominatie met de tentoonstelling 'Geld van de Limes, de Romeinse rijksgrens in Nederland'.

De tentoonstelling valt deels samen met de grote expositie ‘Gladiatoren, helden van het Colosseum’, die van 1 oktober 2016 t/m 5 maart 2017 in Museum Het Valkhof te zien zal zijn. Beide tentoonstellingen versterken elkaar omdat het thema Gladiatoren nauw verweven is met het Romeinse leger.

Limes alg R
Meer weten over de Romeinse Limes? Zie www.romeinselimes.nl 

Uwe Poth Vrede van NijmegenIn het werk van Uwe Poth (Kiel 1946) vinden ontmoetingen plaats. In 2018 programmeert Museum Het Valkhof met veel plezier een solotentoonstelling onder de titel 'Land in zicht'. De kleine tentoonstelling 'Opmaat', gaat hieraan vooraf.

De schilderijen die u nu kunt zien, zijn ook een opmaat voor de oude kunst in de zalen ernaast. In zijn werk grijpt Poth vaak terug op de geschiedenis, op kunstenaars en kunstwerken uit het verleden. In zijn grote werk 'Vrede van Nijmegen' verwerkt Poth het groepsportret van de zeventiende-eeuwse onderhandelaars aan de Vrede van Nijmegen, een schilderij van Henri Gascard uit 1679, dat zichtbaar in de aangrenzende museumzaal hangt. Poths net zo grote 'Vrede in Nijmegen' is de hedendaagse tegenhanger met mensen van nu.

Werken uit Poths serie portretten van oude meesters, waarvan u er acht kunt zien, maken de zaal compleet. Deze schilderijen, waar je elke keer iets nieuws in ontdekt, zitten vol herinneringen aan het werk van de schilders. 

Foto: Vrede van Nijmegen (naar Henri Gascard), 2016

 

propGerard Koek is na Stan Wannet en Janne Schra, de derde ‘Kelderkoorts-kunstenaar’. Van 27 mei t/m 18 september is zijn installatie 'PROP' te zien in de patio van ons museum.

Over 'PROP'
'PROP' is de grotere opvolger van een werk dat vorig jaar in een woonhuis in Arnhem gerealiseerd werd. Geplaatst op een door stoelen omgeven tafel, torende de papieren formatie tot aan het gestucte plafond.

Deze invasie in huiselijke kring, krijgt nu in Museum Het Valkhof een museaal vervolg. De term 'PROP' roept direct beelden op van ‘papier' en ‘weggegooid’. Vanuit het Engels verwijst het naar ‘ondersteunen’,’dragen’ maar ook naar ‘decorstuk’. Als een prop een monumentale gedaante aanneemt, is het moeilijk vol te houden dat het ‘niets’ is. Taal treedt hier sturend op en kadreert zo de blik. 

Kelderkoorts
'PROP' is het derde project van 'Kelderkoorts', een idee van Jan-Wieger van den Berg, de eerste tijdelijke kunstenaar-conservator van Museum Het Valkhof. 'Kelderkoorts' geeft zuurstof aan kunst van nu en straks, middels bijzondere installaties, concerten en lezingen. Kelderkoorts etaleert niet zozeer wat kunst hoort te zijn, veeleer wat het kán zijn. Het is een impuls voor het museum dat vanuit een hedendaags en wisselend perspectief naar de collectie, de stad en de wereld er omheen kijkt.

Bij de installatie 'PROP' verschijnt, onder gelijknamige titel, een bijzondere publicatie met een fotoverslag en teksten van Harry van Boxtel en Andree Van de Kerckhove.

sleeping goldDe installatie 'Sleeping Gold' van Grietje Schepers (1985) is een gouden wolk die in menselijk tempo ademt. Het ritme blaast leven in anders levenloze materie. Dit levenloze en toch ademende wezen wordt een vriendelijke metgezel. Het transformeert een lege ruimte tot een gedeelde plek en verschuift de focus van alleen naar samen zijn.