noord-zijde.jpg

random image default10

leadbeeld1

Ben Joosten (1931) begon zijn leven in de kunst als bronsgieter. Hij was van 1957 tot 1971 medefirmant van Bronsgieterij A Cire Perdue. Fa. M.N.R. Joosten was destijds een van de grote bronsgieterijen, waar een belangrijk deel van de Nederlandse beeldhouwkunst uit de jaren zestig gestalte kreeg.

Na de ontmanteling van de gieterij ontpopt Ben Joosten zich als een gepassioneerd kunstorganisator. Hij was onder meer initiatiefnemer van Beelden op de Berg, een destijds regelmatig terugkerende beeldententoonstelling in Wageningen.
Ben Joosten woont en werkt in het Gelderse Dodewaard.

 

ErikSepLowTechSocietyLow Tech Society

Met lichte spot becommentarieert Erik Sep de moderne innovatie maatschappij en creëert een ‘low tech society’. Zijn geconstrueerde modelwereld weerspiegelt de problematiek van de moderne stedenbouw met een ongekend oog voor detail. Zijn miniatuursteden kennen graffiti en verval, maar ook prachtige nieuwbouw. De onbewoonde samenleving van Erik Sep is nooit af, maar een steeds voortdurend ‘work in progress’. Wat te zien is, is een tussenfase. In Seps parallelle wereld wordt constant geconstrueerd, afgebroken en opnieuw uitgevonden. De stad kent verloedering, of breidt juist uit. Óók in de tentoonstelling, waar de kunstenaar zelf gedurende de loop van de tentoonstelling geregeld aan het werk zal zijn in zijn werkplaats. Boven op de werkplaats wordt een korte documentaire getoond over Sep en zijn werk van de hand van Jiri van Dalen.

Als een toerist op een sightseeing tour voert de tentoonstelling u langs hoogtepunten van bouwtechniek, materiaalvirtuositeit en architectonische fantasieconstructies. Vanaf het dak van de werkplaats van de kunstenaar is Low Tech Society vanuit de lucht te bekijken. Via een bestuurbare cameratrein kunt u door de stad rijden en door ruiten van de gebouwen naar binnen kijken.

Op 4 november was Erik Sep te beluisteren in het VPRO programma De Avonden. Klik hier om deze reportage te beluisteren.

Een voorproefje van de documentaire over Erik Sep die in de tentoonstelling te zien is. De film is gemaakt door Jiri van Dalen.

 

Een impressie van de beelden die de cameratrein maakt. Bezoekers kunnen de camera zelf bedienen:

 

Kastje_Atlas_van_Druijnen_albums                                                  

Museum Het Valkhof bezit een kastje met een bijzondere inhoud. In zeventien grote platenalbums zijn meer dan 3.000 prenten verzameld. Samen geven ze een beeld van de geschiedenis van Nederland. De prenten zijn bijeengebracht door de Nijmeegse wijnhandelaar Jan Willem van Druijnen (1790-1854) en zijn zoon Gerrit (1825-1876). Ze volgen in hun verzameling de Vaderlandsche historie van Jan Wagenaar, die in de achttiende eeuw de geschiedenis van Nederland vanaf de Germanen tot in zijn eigen tijd beschreef. Vanaf 18 november kunt u een mooie selectie van deze prenten bezichtigen in de tentoonstelling ‘Geschiedenis in beeld:
Atlas Van Druijnen’.
Tot en met 29 januari is deze te zien
in het prentenkabinet van Museum Het Valkhof.

Afbeelding rechts: Kastje met de Atlas Van Druijnen, collectie Museum Het Valkhof.

Vader en zoon Van Druijnen hebben afbeeldingen gezocht bij de opvallendste momenten in dit meer dan twintig delen tellende werk. En vervolgens hebben ze de geschiedenis doorgetrokken tot in hun eigen tijd. De gekozen prenten geven een mooi beeld van de brede verzameling van Van Druijnen. We volgen met hen de geschiedenis van Nederland: de eerste prent geeft een beeld van het leven bij de Bataven (in de achttiende eeuw gefantaseerd door Cornelis Pronk) en via onder meer een lansdrager van Hendrick Goltzius (1558-1617) en een vuurwerkprent van
Romeyn de Hooghe (1645-1708) komen we uit bij een pamflet over de heldendood van Jan van Speijk in 1831.

Kroniek over Nijmegen
Vader en zoon Van Druijnen zijn niet alleen verzamelaar van prenten, maar ook van wetenswaardigheden over het leven in Nijmegen. Jan Willem van Druijnen start in 1819 met het optekenen van de bijzondere gebeurtenissen in zijn stad. Hij staat hiermee in een traditie, die in de zestiende eeuw is gestart door vader en zoon Johannes Smetius. Wanneer Jan Willem in 1854 overlijdt, neemt zoon Gerrit het bijhouden van de kroniek over  en zet dit voort tot in 1859.

Vanuit het Regionaal Archief Nijmegen naar Museum Het Valkhof
Het handschrift van deze kroniek wordt bewaard in het Regionaal Archief Nijmegen en is nu ook in de tentoonstelling van Museum Het Valkhof te zien. De tekst is bezorgd en ingeleid door A. Bosch, A.E.M. Janssen en A.T.S. Wolters-van der Werff  en verschijnt op 17 november onder de titel: Leven aan de Waal of Vervolg der Kronijk van Nijmegen 1819-1854 (Uitgeverij Vantilt, 2011).

De tentoonstelling ‘Geschiedenis in beeld: Atlas Van Druijnen’ is van 18 november tot en met 29 januari 2012 te bezichtigen in het prentenkabinet van Museum Het Valkhof.

Moord_op_Willem_van_Oranje                                                                        


 

 

 

 

 

 

 

 

 

Albumblad uit de Atlas Van Druijnen met
verdubbelde prenten over de moord op Willem Van Oranje,
collectie Museum Het Valkhof.

AfficheWaalbrugfeestenWimvanWoerkom

Tentoonstelling 'Kees Ivens en de Waalbrug 1905-1936' besteedt veel aandacht aan de initiatiefnemer van de bouw van de Waalbrug: Kees Ivens. Ontwerpschetsen, bouwtekeningen en foto's laten u herbeleven wat de Nijmegenaren destijds gevoeld moeten hebben: trots en hoop op betere tijden.

Lees meer...

leadbeeld als jpg klein

Tot en met 4 oktober kunt u in Museum Het Valkhof kijken naar de tentoonstelling ‘Zomerzalen’. In vier zalen staan vier kunstenaars centraal die het afgelopen jaar een speciale band hadden of hebben gekregen met Museum Het Valkhof: Titus Nolte schonk 11 panelen, begenadigd amateurfotograaf Lex Harm liet een deel van zijn vermogen aan het museum na en een ijsmachine van Woody van Amen werd gerestaureerd. Ook het vroege werk van de onlangs overleden Ad Gerritsen verdient een eigen ‘zomerzaal’. Kortom een bijzondere tentoonstelling van een bont gezelschap moderne kunstenaars met elk hun eigen, unieke signatuur.

Titus Nolte (1955)
Titus Nolte maakte elf panelen die zijn geïnspireerd op de legendarische film ‘The Spanish Earth’ van Joris Ivens. Ivens trok in 1937 voor deze film naar het front van de Spaanse burgeroorlog. De film laat authentieke beelden zien van o.a. soldaten, granaatinslagen en loopgraven. Nolte heeft stills van elf soldaten uit de film bewerkt en via schilder- en zeefdruktechniek op aluminimumplaat gezet. Deze bijzondere serie ‘Ivens Stills / Spanish Earth’ (1999) heeft hij onlangs geschonken aan Museum Het Valkhof.

Lex Harm (1957 - 2015)
Lex Harm was als wetenschappelijk onderzoeker verbonden aan NXP Semiconductors. Eind 2014 kreeg hij te horen dat hij ongeneeslijk ziek was. Vanwege zijn grote passie voor musea en kunst besloot hij een groot deel van zijn vermogen na te laten aan Museum Het Valkhof. Harm was ook een begenadigd amateurfotograaf. ‘Zomerzalen’ toont zijn fotografisch werk en een film waarin hij zijn visie op de geschiedenis van kunst vastlegde. Symbolen en een universeel begrip van schoonheid spelen hierin een belangrijke rol.

Woody van Amen (1936)
Eind jaren zestig maakt Woody van Amen een aantal installaties die zelf ijs maken. Aan één van de ‘ijsmachines’ in de verzameling van Museum Het Valkhof was een technisch mankement. Recent is het gelukt om het probleem op te lossen en dat is een mooie aanleiding om juist deze werken, aangevuld met ander werk van zijn hand, in de zomer te laten zien.

Ad Gerritsen (1940 - 2015)
In april van dit jaar overleed op 75-jarige leeftijd de Arnhemse kunstenaar Ad Gerritsen. Gerritsen liet zich inspireren door het dagelijks leven. Hij was geïnteresseerd  in menselijk gedrag en de waarneming en interpretatie daarvan door anderen. ‘Zomerzalen’ laat een selectie van vroege werken van Gerritsen zien, waarin de zomer doorschemert. De figuren nodigen uit tot eigen interpretatie.

‘Zomerzalen’ met werk van Titus Nolte, Lex Harm, Woody van Amen en Ad Gerritsen is tot en met 4 oktober te zien in Museum Het Valkhof in Nijmegen. 

zoekennaarmariken-webStap in het wonderlijke verhaal van Mariken van Nieumeghen
Stap deze zomer in het beroemde, middeleeuwse verhaal van Mariken van Nieumeghen! Hoofdpersonen zijn het goedgelovige meisje Mariken en de duivel Moenen. In de wonderlijke wereld van de kindertentoonstelling Zoeken naar Mariken lijkt het alsof je in een levensgroot prentenboek stapt, waarvan de pagina's zijn uitvergroot tot grote kijkdozen. Hier kun je doorheen lopen of kun je naar binnen gluren.

Je start in een atelier waar je schetsen van de hoofdpersonen ziet hangen. Daarna loop je via een gangenstelsel door het verhaal van Mariken. Zo sta je plotseling op de Grote Markt in Nijmegen tussen de marktkooplui die hun waren proberen te verkopen. In magische kijkdozen zie je hoe Mariken de duivel Moenen ontmoet en verliefd op hem wordt. Verder lopend bevind je je opeens in een rumoerig café in Antwerpen met heel bijzondere gasten.

Je krijgt ook een vragen- en vriendenboekje mee dat je kunt gebruiken tijdens je zoektocht naar Mariken. De laatste pagina’s van het boekje kun je thuis gebruiken als vriendenboekje waarin je vriendjes en vriendinnetjes hun persoonlijke ervaringen kunnen schrijven. Zo maak je net als Mariken je eigen boekje! Zoeken naar Mariken is ontwikkeld door ontwerper en illustrator Marga van den Heuvel en is gebaseerd op haar gelijknamige kinderboek. Het boek Zoeken naar Mariken vertelt het verhaal van Mariken van Nieumeghen in prenten. Het is een beeldreis in dagboekvorm. Met kleine handgeschreven teksten, overwegingen, schetsen en illustraties vertelt Mariken zelf haar beleving van haar wonderlijke avonturen met Moenen.

Zoeken naar Mariken is geschikt voor jongens en meisjes vanaf 10 jaar. Sommige kinderen kunnen de tentoonstelling als spannend of eng ervaren.

Prentenboek Zoeken naar Mariken; idee, tekst & illustraties: Marga van den Heuvel, Nijmegen; 96 pagina’s; prijs 19,95 Euro. Verkrijgbaar in de museumwinkel van Museum Het Valkhof. Voor meer informatie over dit project kunt u kijken op www.zoekennaarmariken.wordpress.com.

Een impressie van Zoeken naar Mariken:


In Het Huis van Nijmeegse Geschiedenis is tot en met 28 augustus de expostie Duivelsdrama Mariken te zien. Klik hier voor meer informatie.

SomethingItalianKleinDe verbeelding van het rivierenlandschap

Beeldend kunstenaar Harrie Gerritz legt zich al meer dan veertig jaar toe op het weergeven van zijn favoriete landschap: het rivierenlandschap. Wolken boven boomformaties, boeren hekwerken en kerkgebouwen vormen het hoofdmotief in zijn werk. Opvallend is het uitbundige kleurgebruik, dat een zomerse sfeer oproept. Op geheel eigen wijze zet Harrie Gerritz de klassieke Hollandse landschapskunst voort. Museum Het Valkhof presenteert van 28 mei t/m 7 augustus 2011 een unieke overzichtstentoonstelling van zijn schilderijen, sculpturen en grafiek.

Het karakteristieke land van Maas en Waal, met krachtig oprijzende kerktorens, verkavelde weilanden en rivieroevers vormt al lang een belangrijke inspiratiebron voor Harrie Gerritz. Het landschap blijft hem dierbaar, maar in de loop der jaren is het vertrouwde domein steeds meer een landschap in gedachten geworden. Concrete aanknopingspunten zijn verdwenen, er is geen duidelijke herkenbaarheid meer. De kunstenaar geeft een gevoelssfeer weer, die getuigt van belevenissen en herinneringen aan een geliefde landstreek.

In de gestileerde beeldtaal van Harrie Gerritz staat de beleving van zijn favoriete landschap centraal. De contouren van een geïsoleerd kerkgebouw, een versterkte toren, een hekwerk of een boerenschuur blijven bijna zichtbaar, meestal neergezet in heldere, expressieve kleuren.

 

SculpturenKleinTegenwoordig heeft de kunstenaar genoeg aan enkele summier aangeduide horizontale en verticale lijnen, of alleen maar een paar strepen en vlakken. “Mijn werk is steeds abstracter geworden. Ik hoef niet meer naar buiten te gaan om het landschap te bekijken. Ik werk steeds meer met de herinneringen uit het landschap. In het atelier verwerk ik de tekens tot compositie, en het licht, het seizoen gaat er overheen”, aldus Harrie Gerritz..

Behalve een overzicht van zijn schilderijen, gouaches en grafiek realiseert de kunstenaar een bijzondere installatie. De nog zelden tentoongestelde - eveneens sterk door het rivierenlandschap geïnspireerde - sculpturen van Harrie Gerritz worden getoond in samenspel met de videokunst van de kunstenaars Jürgen Chill en Gunnar Sandmann. De combinatie van kunstvormen levert een symbiose van beeld en geluid op waarin natuurelementen een hoofdrol spelen.


In de overzichtstentoonstelling is ook de documentaire 'Het Thuisland van Harrie Gerritz' van Lucy Besson te zien.  

Teun_Hocks_-_227.Untitled2008Foto (=) Kunst

In de tentoonstelling Foto (=) Kunst staat de fotografie centraal waarbij de kunstenaar met een vooropgezet plan zijn werk tot stand brengt: fotografie met voorbedachten rade. De twaalf fotografen die in deze tentoonstelling exposeren, fotograferen de realiteit en gebruiken soms zelfgemaakte decors of monteren intensief met de computer. De geconstrueerde foto’s laten een imaginaire werkelijkheid zien die de fantasie sterk prikkelt.

De kunstfotografie vindt in de klassieke schilderkunst vaak een vruchtbare inspiratiebron. Net als in de schilderkunst kan deze vorm van fotografie symbolen uitdrukken, details accentueren en zelfs toevoegen. Het realistische beeld wordt getransformeerd tot een persoonlijke visie, waarin de fotograaf zijn verbeelding weergeeft. 

De formaten van de fotowerken zijn vaak imposant van afmeting. Foto’s zijn afgedrukt met behulp van hoogwaardige technieken, waardoor de uitstraling vaak oogverblindend is. In de kunstfotografie komen steeds nadrukkelijker de grote thema’s van het leven aan bod. Voorbeelden hiervan zijn: identiteit, de mens achter het masker, de overweldigende kracht van de natuur, de donkere kant van het leven en intermenselijke verhoudingen. 

JasperDeBeijerTheRivetedKingdomDe twaalf fotografen die in Museum Het Valkhof exposeren, genereren met hun werk verwondering, vervreemding, verbeeldingskracht, idylle en harmonie, allemaal karakteristieken van de ware kunst.

Deelnemende fotografen
Hans Op de Beeck, Jasper de Beijer, Dirk Braeckman, Elspeth Diederix, Uta Eisenreich, Ruud van Empel, Teun Hocks, Ellen Kooi, Paul Kooiker, Wouter van Riessen, Margriet Smulders, Marjan Teeuwen.

Op 27 februari is de tentoonstelling geopend door F. Starik, schrijver, dichter en kunstenaar. U kunt hier zijn openingsspeech lezen.

Afbeelding home page: Wouter van Riessen, Zelfportret met zwarte hoed, 2004. Afbeeldingen deze pagina: Teun Hocks, Untitled, 2008 en Jasper de Beijer, The riveted kingdom, 2007.

 

CollectieOttemaKingmadetailFascinatie voor decoratie
Ornamentprenten uit de collectie van Nanne Ottema

Ornamentprenten zijn prenten die ontwerpen tonen voor de vormgeving en decoratie van textiel, kunstnijverheidsobjecten en het interieur van gebouwen. De Friese notaris Nanne Ottema (1874-1955) bracht aan het einde van de 19de eeuw een belangrijke verzameling bijeen op het gebied van de kunstnijverheid. Vanuit zijn interesse voor het interieur verzamelde Ottema zo’n 3.000 ornamentenprenten van verschillende Europese kunstenaars uit de periode 1550-1900. Een selectie van deze collectie is te zien in het prentenkabinet.

De naam ‘ornamentprent’ stamt uit de tweede helft van de 19de eeuw. Vanaf die tijd wordt dit type prent, dat al sinds de 15de eeuw vervaardigd werd, als een aparte groep verzameld en bestudeerd. De naam is echter misleidend omdat onder deze noemer veel meer dan alleen prenten met ornament schuilgaan. Tot de ornamentprenten worden vrijwel alle prenten gerekend die ontwerpen tonen voor de vormgeving en decoratie van textilia, kunstnijverheidsobjecten, het interieur en exterieur van gebouwen. Zij vormen daarom een fantastische bron van informatie en inspiratie voor allerlei historici, kunstenaars en verzamelaars. Vaak zijn ook de prenten zelf ware kunststukjes die de moeite van het bewonderen meer dan waard zijn.

Na de dood van Nanne Ottema leidde zijn verzameling ornamentprenten lange tijd een slapend bestaan, totdat zij een aantal jaar geleden in de kelders van Museum Het Princessehof in Leeuwarden herontdekt werden. In het kader van de in 2005 aangestelde bijzondere leerstoel Toegepaste Kunsten en Kunstnijverheid vanwege de Ottema-Kingma Stichting, werd deze verzameling aan de Radboud Universiteit in Nijmegen gedurende een aantal jaar bestudeerd en gedocumenteerd. Als bekroning van deze samenwerking kan Museum Het Valkhof een klein deel van de schatten uit Ottema’s verzameling nu met trots aan het publiek tonen.

GeorgeHendrikBreitnerMeisjeInWitteKimono1894_500kbMythen van het Atelier

Velen hebben een romantisch beeld van het atelier: de kunstenaar is een eenzaam genie en zijn atelier het laboratorium voor zijn creatieve geest. Dit imago stamt grotendeels uit de 19de eeuw toen kunstenaars op maatschappelijke en technische veranderingen reageerden door zichzelf en hun werk te presenteren als uitzonderlijk en verheven. De tentoonstelling Mythen van het Atelier geeft een intrigerend inzicht in de werkplaatsen van bekende 19de eeuwse kunstenaars als Breitner en Koekkoek.

Hun ateliers werden daarbij op grote schaal gebruikt om het publiek van hun imago te overtuigen. Sommige schilders portretteerden zichzelf als losbandige bohemiens in kale zolderateliers om te benadrukken hoe zij slechts leefden voor de kunst. Anderen bouwden hun ateliers om tot ware kunstenaarspaleizen vol fraaie antiquiteiten, waarin zij hun rijke klanten passend konden ontvangen.

De tentoonstelling ontrafelt hoe deze mythen rondom het schildersatelier tot stand zijn gekomen. Aan de hand van schilderijen, tekeningen en foto’s uit binnen- en buitenland van meesters als Breitner, Israëls en Toorop onthult Museum Het Valkhof de geheimen van befaamde 19de eeuwse ateliers.

Modellen werden niet alleen geschilderd, maar werden soms ook gefotografeerd. George Hendrik Breitner gebruikte als voorbeeld voor zijn beroemde ‘Meisje in witte kimono’ (1894) door hem zelf gemaakte foto’s van zijn favoriete model Geesje Kwak.

IsaacIsraels-LionCachetDijsselhofNieuwenhuisOp de tentoonstelling zullen verschillende authentieke kunstenaarsmaterialen te zien zijn. Ook is het spectaculair ingerichte atelier van historieschilder Bisschop gereconstrueerd. Aan de inrichting van de ateliers van die periode is te zien dat het atelier naast werkplaats ook een ontmoetings- en marktplaats was.

Museum Het Valkhof besteedt in de tentoonstelling Mythen van het Atelier extra aandacht aan kunstenaars die in Nijmegen en omgeving woonden en werkten, waaronder Hendrik Hoogers, Barend Cornelis Koekkoek en Jan Toorop.

Activiteiten
Er zijn diverse activiteiten geprogrammeerd rondom Mythen van het Atelier. Op zondagmiddag 27 februari 2011 zijn er de lezingen: ‘Hoe positioneerde de kunstenaar zich in de 19de eeuw?’ en ‘Koekkoek en de verbeelding van het landschap’. Tijdens de meivakantie zijn er rondleidingen en schilderworkshops.

Publicatie
De tentoonstelling wordt georganiseerd naar aanleiding van het verschijnen van de publicatie Mythen van het Atelier van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie onder redactie van Mayken Jonkman en Eva Geudeker, prijs 35,00 Euro in de museumwinkel.

Mythen van het Atelier is een samenwerking van Teylers Museum, het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie en Museum Het Valkhof.

Kijk voor meer informatie op: www.mythenvanhetatelier.nl

In onderstaand filmpje vertelt conservator Marja Begheyn over deze bijzondere tentoonstelling: